به بهانه زلزله مهیب در ژاپن : زمین‌لرزه و سونامی

زمین‌لرزه یا زلزله، لرزش و جنبش خفیف یا شدید زمین است که به علت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسلهای پوستهٔ زمین در مدتی کوتاه به وقوع می‌پیوندد. محلی که منشأ زلزله بوده و انرژی از آنجا خارج می‌شود را کانون زلزله، و نقطهٔ بالای کانون در سطح زمین را مرکز زلزله گویند. پیش از وقوع زمین‌لرزه اصلی معمولاً زلزله‌های نسبتاً خفیف‌تری در منطقه روی می‌دهد که به پیش‌لرزه معروفند. به لرزشهای بعدی زمین‌لرزه نیز پس‌لرزه گویند که با شدت کمتر و با فاصله زمانی گوناگون میان چند دقیقه تا چند ماه رخ می‌دهند. زلزله به سه صورت عمودی، افقی و موجی بوقوع می‌رسد که قسم آخر از شایعترین آنهاست. زمین لرزه (لرزه یا زلزله) نتیجه رهایی ناگهانی انرژی از داخل پوسته زمین است که امواج مرتعشی را ایجاد می‌کند. زمین لرزه‌ها توسط دستگاه زلزله سنج یا لرزه نگارثبت می‌شوند. مقداربزرگی یک زلزله (ریشتر) طبق قرارداد گزارش می‌شود، زلزله‌های کوچکتر ازشدت ۳اغلب غیر محسوس و بزگتر از ۷ خسارت‌های جدی را به بار می‌آورند. شدت لرزه با روش اصلاح شده مرکالی اندازگیری می‌شود. در نزدیکی سطح زمین، زلزله به صورت ارتعاش یا گاهی جابجایی زمین نمایان می‌شود. زمانی که مرکز زلزله در داخل دریا باشد، بستر دریا به میزانی تغیر مکان می‌یابد که باعث ایجاد سونامی می‌شود. ارتعاشات زمین همین‌طورریزش کوه و گاهی فعالیت‌ها ی آتشفشانی را موجب می‌شود. درحالت کلی کلمه زمین لرزه هر نوع ارتعاشی را در بر می‌گیرد – چه ارتعاش طبیعی چه مصنوعی توسط انسان - که موجب ایجاد امواج مرتعش می‌شود. زمین لرزه‌ها اغلب معلول شکستگی‌های گسل‌ها هستند، و همین‌طور فعالیت‌ها ی آتشفشانی، ریزش کوه‌ها، انفجار معدن‌ها، و آزمایشات هسته‌ای. نقطه اغازین شکاف لرزه را کانون می‌نامند. مرکز زلزله نقطه‌ای است در راستای عمودی کانون و در سطح زمین.

سونامی

سونامی، موجهایی با طول بلند، امواج طولانی مدت دریا هستند که توسط حرکت ناگهانی حجم زیادی از آب تولید می‌شوند. در اقیانوس فاصله بین فاکتورهای اوج موج می‌تواند ۱۰۰ کیلومتر فراتر، و دوره‌های موج می‌تواند از پنج دفیفه تا یک ساعت متفاوت باشد. چنین سونامی، ۶۰۰-۸۰۰ کیلومتر در ساعت، بسته به عمق آب حرکت می‌کند. امواج بزرگ تولید شده توسط زلزله یا زمین لغزش زیر دریایی می‌تواند در نزدیکی مناطق ساحلی در عرض چند دقیقه تاخت و تاز کند. سونامی همچنین می‌تواند هزاران کیلومتر در سراسر اقیانوس حرکت کند و ساعتها بعد از زلزله‌ای که آن را تولید کرده، سواحل دور را تخریب کند. در حالت عادی، زلزله فرورانش کمتر از قدر ۷٫۵ در مقیاس ریشتر سونامی ایجاد نمی‌کند، هر چند برخی از این موارد ثبت شده‌است. بیشتر سونامی‌های مخرب توسط زمین لرزه با بیشتر از بزرگی ۷٫۵ ریشتر ایجاد می‌شود.

ادامه نوشته

اصول رده بندی IUGS برای سنگهای آذرین نفوذی

یکی از جداول مهم در سنگ شناسی ۲ اصول رده بندی IUGS برای سنگهای آذرین نفوذی است

این جدول در کنکور ارشد امسال از سوالات امتحانی بود

راههاي بهره برداري از آبهاي زيرزميني

قنات:
عبارتست از يک سوراخ افقي ، با شيب کمي به سمت خارج تا مسافتهاي طولاني در دل زمين حفر مي‌شود تا به سفره آب زيرزميني رسيده و در آن پيشروي نمايد. اين مسير افقي معمولا توسط چاههاي قائم متعددي به سطح زمين متصل مي‌شود. از اين چاهها مصالح حفاري شده به خارج هدايت شده و ضمن ايجاد امکان پيشروي سريعتر ، موادي نيز انجام شود. در کف قنات معمولا با قرار دادن ناوه‌ها سفالي ، يا مصالح ديگر ، از نفوذ مجدد آبها ، ضمن حرکتشان به خارج ، جلوگيري مي‌شود.

ادامه نوشته

نقشه ها در کارتوگرافی

نقشه‌های توپوگرافی نقشه‌هایی با مقیاس‌های بزرگ و کوچک هستند که برای نشان دادن خصوصیات فیزیکی سطح زمین بکار می‌روند. این نقشه‌ها برای مطالعات جغرافیایی بخاطر اطلاعات مفید آن از جمله قابلیت اندازه گیری فواصل افقی و یا ارتفاع عمودی نقاط مختلف یک وسیله اساسی به شمار می‌روند.
منحنی‌های میزان
منحنی‌های میزان خطوط فرضی هستند که تمام نقاط واقع در آنها دارای ارتفاع یکسان نسبت به سطح دریا و یا یک مبدا مشخص هستند. منحنی‌های میزان علاوه بر مشخص نمودن وضعیت پستی و بلندی ناحیه ارتفاع و شیب واقعی محل را نیز مشخص می‌نمایند.
فواصل منحنی‌های میزان بیانگر مسافت عمودی بین دو منحنی هستند. این فاصله معمولا برای تمام منحنی‌های متوالی ثابت نگهداشته می‌شود. مگر در مواقعی که ارتفاع منطقه معینی مانند قله و غیره را نشان دهند.

ادامه نوشته

کتاب چاه پیمایی دکتر رمضی

یکی از کتایهای خوب چاه پیمایی کتاب دکتر رمضی است که مورد تدریس استاد کامیار احمدی می باشد. از کتابهای مفید دیگر برای چاه پیمایی کتاب دکتر موحدی است.

دانلود کتاب

چاه پیمایی در این ترم توسط مهندس کامیار احمدی و دکتر واثقی تدریس می شود

الماس

الماس نام خود را از خاصيت سختي بالاي آن و از كلمه يوناني (adamas) به معني غير قابل تسخير (unconquerable) گرفته است هيچ چيز از نظر سختي نمي تواند با الماس رقابت كند سختي الماس (با درجه سختي10) 140 بار بيشتر از كرندم با درجه سختي 9 وگوهر هاي مربوط به اين خانواده يعني ياقوت قرمز(ruby) و ياقوت كبود(sapphire) مي باشد با وجود اينكه سختي الماس در جهت هاي مختلف كريستالي متفاوت است يك الماس را فقط مي توان با يك الماس ديگر يا پودر الماس برش داد.
درخشش(Luster) بي مانند و قوي الماس راهي است براي شناسايي الماس بوسيله يك چشم با تجربه با كانيهاي جانشين آن (imitation)،كه امروزه اين كانيها به وفور در بازار ديده مي شوند. الماس معمولا" به واكنشهاي شيميايي غير حساس است اما نقطه قابل ذكر در مورداين كاني اين است كه حرارت بالا مي تواند باعث سياه شدن سطوح الماس شود بنابراين در طي حرارت دادن وهويه كردن الماس (در عمليات نصب الماس بر روي فلزات گرانبها) بايد دقت خاصي مبذول داشت.
در مقياس موهو الماس سخت ترين و گرافيک نرم ترين است.حال آنکه اتمهاي تشکيل دهنده هر دو کربن است.اين تفاوت ناشي از آن است که در الماس اتمهاي کربن در يک شبکه سه بعدي به يکديگر متصل هستند در حالي که در گرافيک ورقه هايي هستند که با پيوند هاي سست به يکديگر متصل اند.
براي به دست آوردن تنها 5 گرم الماس مي بايد به ميزان 1000 کيلو گرم استخراج معدن داشته باشيدکه تنها 20 ذرصد آن کيفيت لازم جواهري را دارد و مابقي در صنعت مورد استفاده قرار مي گيرد(که اين نوع الماس به عنوان خرده الماس تراش دار يا نوعي الماس کدر (ريزتر) شناخته شده مي باشد)
در 50 سال اخير انواع مختلف الماس با ويژگي ها و رنگهاي مختلف شناخته شده اند بطور مثال الماس هاي تيپ IIa, IIb, Ib, Ia داريم كه از نظر تجاري تفاوت زيادي ندارند ولي از نظر طريقه بر ش دادن شناخت اين تيپ ها اهميت فراوان دارد.

ادامه نوشته

حفر تونل با دستگاهاي T.B.M

دستگاهاي T.B.M يا tunnel boring machine يکي از مهمترين ماشين آلات حفر تونل مي باشند که قادرند تونل را به صورت تمام مقطع حفر  کنند.

تکامل و گسترش اين دستگاه ها سبب شده است که آهنگ پيشروي تونل ها در حد قابل توجهي افزايش يابد. امروزه در سنگ هاي نسبتا سخت نيز براي حفر تونل از اين ماشين ها استفاده مي کنند.
بعد از سال ها تلا ش و ساخت انواعي از اين نوع ماشين ها کوشش هاي بعدي به منظور ساخت ماشين هاي تمام مقطعي بود که شرايط سخت زمبن شناختي قادر به حفر تونل باشد که آهنگ پيشرفت و تکامل در اين زمينه در مقايسه با پيشرفت هاي اوليه اين ماشين ها محدود تر است. در واقع شروع اين تحقيقات کوشش هاي رابينز در سال 1957 ميلادي براي ساخت ماشين هايي بود که بتواند در سنگ هاي خيلي سخت نيز با راندمان معقول تونل حفر کند.
در آن زمان به تدريج اين دستگاه ها سنگينتر و محکم تر شد ند و توان آنها نيز افزايش يافت اما پيشرفت آنها در زمينه حفر سنگ هاي محکم کند است. به عنوان مثال عملکرد نوعي از اين دستگاه ها که مجهز به هر دو سيستم برش ناخني و ديسکي بود براي حفر در سنگهاي آهکي سيليتي که در بين آنها لايه هايي با مقاومت140mpa وجود داشت راضي کننده نبود. سر انجام ناخن ها به طور کلي حذف شد و حفر تونل تنها با استفاده از ديسک هاي حفار ادامه يافت.

ادامه نوشته

طلا(AU) و مراحل اكتشاف

طلا بعنوان يكي از فلزات گرانقيمت و ارزشمند، علاوه بر مصارف زينتي آن، پشتوانه پولي در سيستم بانكي هر كشور مي تواند در مهار تورم بسيار موثر واقع گردد. بنابراين شناسايي و اكتشاف ذخاير طلا حتي بصورت بر جا نيز تورم زداست. اما اثرات اين مهم هنگامي نمود خارجي و قابل لمس مشهود خواهد داشت كه بتوان عمليات فرآوري و استحصال آن را نيز از كانسنگ مربوط انجام داد.
در بسياري از نقاط جهان، طلا هنوز توسط اشخاص معدنكاري شده و در محل به طلاي خام قابل فروش تبديل مي شود. عمل فوق با فرآيندهاي مكانيكي و دستي مانند لاوك شويي (جدايش گرانشي)، آسيا كردن و ملقمه سازي انجام مي شود. ملقمه سازي بدين صورت انجام مي شود كه در آن يك دوغاب از كانه طلا دار خرد شده را بر روي ورقه هاي مسي جيوه- اندود عبور مي دهند. ملقمه طلاي حاصل را براي Scraping بطور دوره اي جدا مي كنند. ذرات طلاي بسيار ريزدانه را نمي توان با اين روش ها جدا كرد و در بسياري از موارد بويژه در برزيل، روش سيانوري را براي استحصال طلاي بازماندي پيشنهاد كرده اند. وقتي كه طلا در ماسه هاي رودخانه اي مساحت گسترده اي را بپوشاند. ماده معدني را براحتي معدنكاري كرده، با لايروب هاي شناور فرآوري مي كنند. براي نمونه، در سيبري و شمال قاره آمريكا از اين روش معدنكاري استفاده مي شود.
در ادامه مطلب با انواع روشهای استخراج طلا اشنا می شوید

ادامه نوشته

انواع مواد معدنی

الف) عناصر :
مواد معدنی اکثرا به خاطر وجود عنصر یا عناصر خاصی که همراه دارند بهره‌برداری می‌شوند این مواد ، پایه و اساس صنایع را تشکیل می‌دهند.مواد معدنی اکثرا به خاطر وجود عنصر یا عناصر خاصی که همراه دارند بهره‌برداری می‌شوند این مواد ، پایه و اساس صنایع را تشکیل می‌دهند
۳) عناصر بنیادی Cu , Zn , Pb , Sb , Ni
۴) عناصر جزئ W , Mo , Sn , Co , Mg , Bi , Zr , Cs
۵) عناصر گرانبها Au , Ag , Pt , Ds , Ir
۶) عناصر رادیواکتیو U , Ra , Th
۷) عناصر کمیاب ..., La , Ce , Pr , Nd , Sn , Eu , Gd
ب) کانی‌ها :
بعضی از کانی‌ها به دلیل خواص فیزیکو شیمیایی ویژه‌ای که دارند در صنایع مختلف به مصرف میرسند.
۱) دیر گدازها ............. گرافیت - کرومیت - منیزیت - بوکسیت ....
۲) عایق حرارتی .......... آسبست - ورمیکولیت
۳) کمک ذوب‌ها ........... فلوریت - آبیت - بوراکس - کربنات سدیم
۴) کودهای شیمیایی .. آپاتیت - نیترات‌ها - نمک‌هاس سدیم و پتاسیم - گلاکونیت
۵) پرکننده‌ها ............. کائولین - تالک - میکاها - باریت - فلوسپات‌ها
۶) سرامیک : کائولین - کانی‌های رسی - فلوسپات سریک
۷) تصفیه ، بیرنگ کننده‌ها و جذب کننده‌ها : مونتموریونیت - زئولیت - کائولین
۸) مصارف شیمیایی : نمک‌ها - گوگرد - پیریت - ارسینوپیریت - زرنیخ‌ها
۹) مواد رنگی : گوتیت - لیمونیت - هماتیت - مگنیتیت - گرانیت
۱۰) کانی‌های قیمتی : فیروزه - عقیق - ژادیت ( پشم ) دوپال
ج) بلورها :
برخی ار کانی‌ها هنگامی که تشکیل بلور درشت دهند ارزش اقتصادی خواهد داشت.
۱) سابو پولیش : الماس - کروندم - توپاز - گارنت - کوارتز - فلوسپات
۲) دی الکتریک : موسکویت - فلوگوپیت
۳) پیزو کریستال‌ها : کوارتز - توربالین - زینکیت - تلوریت
۴) ساخت عدسی و قطعات نوری : فلوریت شفاف - کوارتز شفاف - کلیسیت شفاف - ژیپس شفاف
۵) بلورهای زینتی و قیمتی : الماس - زمرد ( بریل ) - لعل ( اسپینل ) - یاقوت ( کرندوم ) - قوپاز
د) مصارف سنگ‌ها و خاک‌ها:
۱) سیمان : آهک - مارن - بوکسیت - گچ
۲) مواد سبک وزن عایق‌های حرارتی و صوتی : پامیس - پرلیت - شیل - اسلیت
۳) سرامیک‌ها : پگمانت - نفلین سیانیت - گرانیت - کوارتزیت - خاک‌های رسی
۴) سنگ‌های تزئینی : مرمرها - گرانیت - دیوریت - سرپانتین
۵) مصالح ساختمانی : شن و ماسه - گچ - خاک‌های رسی
۶) تصفیه و بیرنگ کننده‌ها : پنتونیت - دیا تمیت - پرلیت
۷) دیر گدارها : بوکسیت - خاک رس آتشخوار - کوارتزیت - منیزیت - دولومیت
۸) ساینده‌ها : کوارتزیت - گرانیت - ماسه سنگ - پردیت - بازالت - چرت
۹) کمک ذوب‌ها : سنگ آهک - دولومیت
۱۰) کودهای شیمیایی : فسفریت - گچ - ماسه‌سنگ - گلاکونیت‌دار
۱۱) پرکننده‌ها : سنگ آهک - پامیس - پرلیت - گچ - بنتونیت - دیاتمیت - نفلین سینیت -اسلیت

تعاریف اولیه کانه ارایی

منبع درسی این درس کتاب کانه ارایی دکتر نعمت اللهی و همچنین کتاب Wills' Mineral Processing Technology, می باشد که این کتاب مورد تدریس دکتر ابریشمی فر و مهندس اب خشک می باشد.

عناوين درسي:

آشنايي با كانه آرايي و توجيه اقتصادي آن

اصول خردايش: قوانين خردايش و كاربرد آنها

عمليات خردايش: انواع سنگ شكن ها

عمليات نرم كردن: انواع آسياها، مكانيزم هاي نرم شدن مواد

تعيين مشخصه ذرات: اندازه ذرات، دانه بندي، انواع سرند ها

اصول و مكانيزم هاي طبقه بندي مواد: كلاسيفايرها و هيدروسيكلون ها

موازنه جرم در مدارهاي كانه آرايي

روش هاي جدايش ثقلي

فلوتاسيون

روش هاي جدايش مغناطيسي و الكتريكي

جداكردن فازهاي جامد از مايع

(Deposite) كانسار:تمركز كافي كاني ها بطوريكه شرايط براي استخراج آنها مناسب باشد.

(Ore ) كانه :كانساري كه مورد تقاضا است و استخراج آن اقتصادي است. هر كانه متشكل از تعدادي كاني است كه حداقل يكي از آنها با ارزش است.

(Gange ) گانگ: مواد اضافي و ناخواسته موجود در كانه كه به آن باطله نيز گفته مي شود.

(Mineral Processing) كانه آرايي

به مجموعه عمليات عمدتا فيزيكي گفته مي شود كه بر روي يك ماده معدني خام انجام مي شود تا از آن يك يا چند محصول قابل فروش بدست آيد.بنابراين كانه آرايي به تعبيري، جدا كردن كاني هاي با ارزش موجود در بار اوليه از كاني هاي هاي گانگ مي باشد بطوريكه يك يا چند محصول با خصوصيات كيفي (Feed)و كمي معين، با توجيه اقتصادي بدست آيد.كنسانتره حاصل از عمليات كانه آرايي كه حاوي كاني با ارزش مي باشد، براي استحصال فلز به مراحل بعدي فرستاده مي شود.

 

دانلود جزوه اصول اکتشاف دکتر افضل

قسمت۱

قسمت۲

قسمت۳

قسمت۴

قسمت۵

_{http://www.mineralexploration.blogfa.com}

دانلود جزوه ارزیابی ذخایر معدنی دکتر افضل

قسمت۱

قسمت۲

قسمت۳

قسمت۴

قسمت۵

_{http://www.mineralexploration.blogfa.com}

گزارش کار از شیمی عمومی

wWw.TjMine.blogfa.com

آزمايش تيتراسيون اسيد و باز	آزمايش تيتراسيون اكسيداسيون-احيا
آزمايش قانون بقاي جرم	آزمايش تعيين سختي آب
آزمايش تعيين اكي والان فلز	آزمايش تعيين جرم ملكولي مايعات فرار و گاز ها
آزمايش تعادل هاي شيميايي	آزمايش سرعت واكنش هاي شيميايي

معانی لغات کتاب زبان تخصصی دکتر سمیعی نصر

CHAPTER 1

Prevail..........غالب شدن	Smeltingذوب کاری	Extraction…….استخراج
Investigation...بررسی جستجو	Entry………مدخل	Assemblage....سوارکردن
Planning…………طرح ریزی	Consist………..مرکب بودن از	Fabrication……...…تولید
Assigned….. اختصاص دادن	Concentration....غلظت	Sufficient……....... کافی
Conversion……….تبدیل	Specific………..مخصوص	Lignite..زغالسنگ چوب نما
Financially……..از نظر مالی	Detail...........جزئیات	Cricumstance………چگونگی

این کتاب در ترم جاری مورد تدریس دکتر واثقی می باشد

حفاری اکتشافی

حفاری اکتشافی یکی از دروس مهم و کاربردی در مهندسی معدن و نفت به شمار می رود این درس توسط مهندس شکوفه و تدریس خوب ایشان ارئه می شود.

حفاری به کلیه عملیاتی اطلاق می شود که بواسطه ان بتوان در اجسامی نظیر سنگ و چوب و ... نفوذ کرد

در طول ترم با انواع روشهای حفاری , چاه های معدنی , انواع مته های مورد نیاز , انواع سیالات حفاری و وظایف سیال حفاری و بطور کلی با کلیه عملیاتی که سبب می شود تا نرخ نفوذپذیری افزایش یابد اشنا می شود

در ابتدا با تعاریف زیر اشنا می شوید:hole / shaft / drill / Bit / rig / drill pattern / dry drill / wet drill  و...

روشهای متداول حفاری : سیستم ضربه ای و چرخشی است

عواملی که در پیشرفت یک عملیات حفاری موثر هستند به دو دسته ثابت و متغیر تقسیم می شوند

عوامل ثابت:خصوصیات فیزیکی و مکانیکی سنگها , حرارت زمین , فشار طبقات و ...

عوامل متغیر:نوع مته , نوع لوله ها , نوع منبع انرزی , انواع سیالات حفاری و ...

شناخت این عوامل ما را در انتخاب نوع سیستم حفاری کمک می نماید

علم شیمی فیزیک

شیمی فیزیک از دروسی است که توسط  دکتر ناظری تدریس می شود در جلسات ابتدایی با این موارد اشنا می شوید:

موضوع علم شیمی فیزیک تحقیق درمورد پدیده هایی است که در ان ماده و انرژی تغییر می کند.

زیر مجموعه های شیمی فیزیک عبارتند از : ترمودینامیک / سینیتیک شیمیایی / مکانیک کوانتومی

ترمودینامیک علم مطالعه انرژی است و به دو دسته اماری و کلاسیک تقسیم می شود

سینتیک سرعت و چگونگی بوجود امدن یک تعادل شیمیایی را بررسی می کند

مکانیک کوانتومی ره یافت ریاضی مطالعه ساختار و خواص ماده را بررسی می کند

انواع اشکال ذخایر

الف)ایزومتریک:
که در این نوع کانسار ها ابعاد کانسار در تمام جهات تقریبا یکسان است. دخایر توده‌ای و پرفیری نوعی از ذخایر ایزومتریک به شمار می‌روند.
ب) استوانه ای:
کانسارهایی هستند که گسترش یک بعد نسبت به دو بعد دیگر خیلی بیشتر است.
ج) صفحه ای ـ تخت:
کانسارهایی هستند که گسترش یک بعد نسبت به دو بعد دیگر خیلی کمتر است
ذخایر رگه ای ، از نوع ذخایر صفحه ای شکل بوده که نحوه شکل گیری آنها بدین صورت است که، گسل‌ها و شکستگی ها در صورتی که توسط محلول های گرمابی و یا ماگمائی پر شوند ذخایر رگه ای تشکیل می شوند. که خود به چند دسته تقسیم می شود : رگه ای ساده، رگه ای بادبزنی، رگه ای شعاعی، رگه ای حلقوی ، رگه ای دم اسبی، رگه ای زین اسبی و مشتمل.
ـ رگه ای زین اسبی (saddle reefs):
در چین ها بوجود می آیند ، در ستیغ چین بیشترین فضای خالی را داریم که فضا مناسب برای رسوب گذاری سیال کانه زا است . مثل طلا و منگنز مشتمل: که خود به سه نوع نردبانی ، موازی ، متقاطع تقسیم می شود .
د) ذخایر عدسی:
در بعضی از دخایر به دلیل وضعیت خاص منطقه کانی سازی و شرایط تبلور محلول، ذخیره تشکیل شده حالت عدسی به خود می‌گیرد.

عوامل موثر بر آستانه اقتصادی مواد معدنی

مواد معدنی یکی از مهمترین زیربنا‌های اقتصادی و صنعتی را در جامعه‌ی امروز تشکیل می‌دهند. بشر از آغاز آفرینش خود و در طول تاریخ، بر حسب نیازمندی‌ها و شناخت خود از مواد معدنی استفاده کرده و تا کنون نیز به شیوه‌های گوناگون به بهر‌ه‌برداری خود از این منابع ادمه می‌دهد.
▪ ارزش ماده‌ی معدنی
از عوامل مؤثر در اقتصادی شدن مواد معدنی ارزش آن ماده معدنی است که خود تابع عواملی چون عرضه، تقاضا و مسائل اقتصادی و سیاسی است.
▪ عرضه
میزان تولید مواد معدنی در دهه گذشته افزایش شایانی داشته است. عواملی که موجب این افزایش شد. عبارتند از پیشرفت در زمینه‌ دانش و صنعت اکتشاف که موجب مشخص شدن منشاء محیط و چگونگی تشکیل ذخایر مختلف می‌شود؛ برای نمونه پیشرفت‌هایی که در تکمیل نظریه تکتونیک صفحه‌ای، انجام گرفت کمک‌های مؤثری در رابطه با کشف ذخایر مس پرفیری نمود‌ه ‌است. همچنین در دهه‌ی اخیر بکارگیری روش‌های نوین ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی در کشف ذخایر جدید بخصوص آن‌هایی که در اعماق زمین قراردارند، کمک مؤثری نمود. همچنین ماشین‌های جدید استخراج موجب شده تا ذخایری که در اعماق قرار داشته قابل بهر‌ه‌برداری شوند و با کمک این ماشین الات میزان تولید روزانه بالا رود. پیشرفت در زمینه صنعت تلغیظ و تصفیه موجب گردید تا بسیاری از ذخایر عمیق دور از دسترس نیز قابل بهر‌ه برداری شوند. همزمان با بالارفتن تولید، میزان مصرف موادمعدنی نیز افزایش داشته است.
▪ تقاضا
مهم‌ترین عواملی که موجب بالا رفتن مصرف گردید عبارتند از: افزایش جمعیت، گسترش صنایع جدید و غیره. قیمت برخی از موادمعدنی علاوه بر عرضه و تقاضا تحت تأثیر بحران‌های سیاسی نیز قرار می‌گیرد. به عنوان مثال در مورد طلا گفته می‌شود ۸۰درصد قیمت طلا به تحولات سیاسی و ۲۰ درصد به عرضه و تقاضا مربوط می‌شود.

ادامه نوشته

انواع روشهای ژئوفیزیکی

علم ژئوفیزیک، بررسی پارامترهای مختلف فیزیکی کره زمین است. پیدایش‏ این‏ علم‏ به‏ کشف‏ ژیلبرت،‏ در نیمه‏ دوم‏ سده شانزدهم‏ میلادی،‏ مبنی بر این که‏ زمین‏ همانند یک‏ مغناطیس‏ بزرگ‏ عمل‏ می‏کند و نیز به‏ نظریه‏ گرانش‏ نیوتن‏ در نیمه دوم‏ سده‏ هفدهم‏ میلادی‏ برمی‏گردد. امروزه‏ این‏ علم‏ با بهره‏گیری‏ از دیگر علوم‏ پایه‏، دانشی‏ است‏ با کاربردهای‏ فراوان‏ که به شاخه‏های‏ متعددی‏ تقسیم‏ می‏شود. وظیفه اصلی‏ علم‏ ژئوفیزیک‏، مطالعه فرایندهای‏ فیزیکی‏ است‏ که‏ در سیاره زمین‏ و منظومه شمسی‏ رخ‏ می‏دهد. شناخت‏ پدیده‏های‏ مرتبط‏ با تحول‏ زمین‏ جامد، جو و اقیانوس‌ها برای‏ تامین‏ نیازهای اساسی‏ زندگی‏ انسان‏ ضروری‏ است؛ در ادامه با انواع روشهای ژئوفیزیکی اشنا می شوید:

ادامه نوشته

رده بندى کانسارها

امروزه سه رده بندى براى کانسارها مودر استفاده قرار مى‌گيرد که ممکن است با توجه به شرايط خاص يک کانسار ، يکى بر ديگرى ترجيح داده شود. اين رده بنديها بصورت زير مى‌باشد:

رده بندى نيگلى کانسارها: (1929)
* کانسارهاى نفوذى
* کانسارهاى آتشفشانى
رده بندى کانسارها توسط اشتايدرون:
* کانسارهاى نفوذى و ماگمايى
* کانسارهاى پنوماتوليتى
* کانسارهاى گرمابى
* کانسارهاى حاصل از گازها و بخارات درونى که به مناطق سطحى راه مى‌يابند.
رده بندى کانسارها توسط ليندگرن:
* تجمع کانيها در اثر انجام واکنشهاى شيميايى
* تغييرات و تجمع مکانيکى مواد معدنى
کاربرد مواد معدنى
مواد معدنى به حالتهاى مختلف به مصرف مى‌رسند که مهمترين آنها عبارتند از:
* بصورت عنصر
* بصورت کانى
* بصورت بلور
* بصورت سنگ

زغال سنگ

زغال سنگ نوعي سنگ رسوبي قابل احتراق است و از دسته كانسارهاي رسوبي بيوشيميايي(شامل زغال سنگ ها، شيل هاي نفتي، رسوبات فسفاته گوانو و هيدروكربورها)، تشکيل شده است.
زغال به طور كلي از عناصر كربن (به صورت تركيبات هيدروكربوري و كربن ثابت)، هيدروژن، ازت، نيتروژن و ناخالصي تشكيل گرديده که درصد اين عناصر در زغالهاي مختلف متغير است. به طور کلي50% زغال را مواد هيدروكربوري و كربن تشكيل مي دهد.
زغال بر اساس خواص فيزيكوشيميايي و درجه زغالي شدن به چهار نوع مهم زغال آنتراسيت، زغال بيتومينه، زغال ليگنيت، زغال قهوه اي تقسيم مي شوند.
نسبت كربن فرار به كربن ثابت، ضريب سوختن زغال ناميده مي شود. اين ضريب در آنتراسيت زياد و در زغال قهوه اي كم است. درصد هيدروژن، اكسيژن و رطوبت از آنتراسيت به طرف زغال قهوه اي افزايش مي يابد.
گياهاني كه در باتلاقها، مردابها و محيطهاي دلتايي رشد كرده اند در شرايط مناسب به زغال تبديل شده اند. تعداد اين گياهان بيش از 3000 گونه تشخيص داده شده است. مطالعات رسوب شناسي و تكتونيكي نشان مي دهد كه محيطهاي دلتايي حاشيه كراتون هاي پايدار و حوضه هاي درون قاره اي مناسب براي تشكيل گياهان بوده است.

ادامه نوشته

منشا نفت و گاز

بشر از قرنها پيش به وجود نفت پي برده بود و اين ماده روغني شكل و اعجاب‌آميز از دير باز مورد استفاده پيشينيان بوده است. نفت را OIL يا Petroleum (روغن سنگ) مي‌نامند. در زبان اوستايي نپتا به معني روغن معدني است كه كلدانيها و عربها آن را از فارسي گرفته و نفت خوانده‌اند. هم‌اكنون بيش از دوسوم انرژي مصرفي جهان از نفت تامين مي‌شود. نظريات متعددي راجع به منشاء نفت و گاز ابراز شده است كه اولين فرضيه ها براي تشكيل هيدروكربنها با منشاء غير آلي نظير منشاء آتشفشاني، شيميائي و فضائي ارائه گرديده است.

لكن امروزه در خصوص منشاء آلي هيدروكربها اتفاق نظر وجود دارد. اين مواد آلي مي تواند بقاياي گياهان و حيوانات خشكي و دريائي عمدتا” پلانكتونها باشد.به طور دقيق تر در دريا و اقيانوس دو دسته توليدکننده اصلي ماده آلي مناسب براي تبديل به نفت داريم: فيتوپلانکتونها( دياتومه ,داينوفلاژله, جلبک سبزآبي) زئوپلانکتونها وجانوران عاليتر تغذيه کننده از فيتوپلانکتونها براي اينکه توليد مواد آلي در محيط آبي به ميزان مناسبي باشد,دو عامل دخيلند:1.ضخامت زون نور دار 2.ميزان ورود مواد مغذي به زون نوردار( مواد مغذي که براي رشد گياهان و جانوران مفيدند همانا فسفاتها ونيتراتها و اکسيژن هستند.)

بنابه اين توضيحات بيشترين توليد مواد آلي در دو ناحيه عمده در حواشي قاره هاست که عبارتند از آبهاي کم عمق فلات قاره و زونهاي چسبيده به محيطهاي قاره اي که جريان روبه بالاي آبهاي سرد و عميق اقيانوسي را پذيرا مي شوند. در چنين محيطهايي که توليد مواد آلي زياد است,با رخدادن طوفان ومخلوط شدن آبهاي بي اکسيژن واکسيژندار , ويا ازدياد توليد جانداران وکم شدن اکسيژن , گروهي از جانداران دچار مرگ و مير گروهي ميشوندو در کف محيط رويهم انباشته ميشوند. اهميت پلانكتونها در تشكيل نفت از آنجا ناشي مي شود كه آب دريا ناحيه مساعدي جهت تكثير پلانكتونها مي باشد و تعداد آنها نيز در آب دريا بسيار زياد مي باشد. پلانكتونها به علت سرعت رشد و كوچكي جثه، ماده آلي مناسبي است كه به سهولت به وسيله رسوبات ريز دانه مدفون گشته و مصون از اكسيد شدن در رسوبات باقيمانده و هيدروكربن را توليد مي نمايد. طبق نظريات جديد مواد مختلف آلي ته نشين شده با رسوبات نرم هنگام دياژنز (سنگ شدن) تبديل به يك ماده واسط بين ماده آلي و هيدروكربن مي گردد. اين ماده واسط كروژن (Kerogn) ناميده مي شود. كروژن يك ماده جامد نامحلول آلي است كه محصول دياژنتيك مواد آلي است. توان توليدي كروژنها براي توليد نفت و گاز متفاوت است.
نفت تشكيل يافته به علت مايع بودن و همچنين به علت خاصيت موئينگي محيط خود از خلال سنگها گذشته، زير يك طبقه غير قابل نفوذ در بالاترين قسمت يك چين‌خوردگي كه تاقديس ناميده مي‌شود، ذخيره مي‌گردد.

ادامه نوشته

سنگهاي رسوبي

رودخانه ها ، اقيانوس ها ، بادها و سيلابها ، همگي توانايي حمل و نقل ذرات شسته و کنده شده از سنگهاي فرسايش يافته را دارند. به چنين ذراتي ، ذرات آواري (Detritus) مي گويند که از قطعات سنگها و کاني ها تشکيل مي شود. زماني که انرژي جريان انتقالي ذرات به اندازه کافي نباشد (براي حمل ذرات) ، اين ذرات از چرخه رسوبگذاري خارج مي شوند. به اين نوع از ته نشست رسوبات ، رسوبگذاري آواري گويند. نوع ديگري از ته نشست رسوبات موقعي رخ مي دهد که مواد در آب حل شوند و بطور شيميايي رسوب پيدا کنند که آنرا رسوبگذاري شيميايي گويند. نوع ديگري از رسوبگذاري هم مواقعي  رخ مي دهد که موجودات زنده يونهاي محلول در آب را براي توليد و ساختن استخوان و صدف در آب آزاد مي کنند ، به اين نوع ، رسوبگذاري بيوژنيک گويند. بنابراين 3 نوع اصلي سنگهاي رسوبي عبارتند از :

         1-سنگهاي رسوبي آواري

         2-سنگهاي رسوبي شيميايي

         3 –سنگهاي رسوبي بيوژنيک

ادامه نوشته