دانشگاه متعلق به دانشجوی فعال است

در سالهای اخیر انگار تب ایجاد تغییرات در کشور همه را فرا گرفته است از تغییرات دانشکده فنی تغییر رییس دانشکده بود و اقای ساسان محمدی به این سمت منصوب شدند اقای محمدی نیامده طوفان تغییرات را راه انداخته اند و شعار دانشگاه متعلق به دانشجوی فعال است را مطرح نمودند که شعار مناسبی هم برای دانشگاه ما می باشد و به ایشان تبریک می گوییم.

اما از تمام این تغییرات فیزیکی دانشگاه و سلف و رزرو غذا و غیره بگذریم انتخاب واحد بر اساس معدل در ترم بعد بیشترین گزینه را به خود اختصاص می دهد ...

اما سخن اینجاست جناب اقای ساسان محمدی رییس محترم دانشکده فنی مگر تمام دانشجویان در هر ترم شرایط درسی و انتخاب واحد یکسان دارند؟ ایا فردی که در یک ترم 20 واحد و سال اخر است با فردی که 16 واحد و ترم های اول است دروسشان مشابه و یا سختی درس هایشان یکی است؟ ایا فردی که 4 درس 3 واحدی دارد با فردی که 2 درس 3 واحدی دارد برابر است؟ و بسیاری دلایل دیگر ...

ملاک منطقی انتخاب واحد همیشه سال ورودی است و منطقی هم هست چون در سالهای بالاتر باید پیش نیازها گذرانده شده باشد و در واقع این اولویت بندی پیش تر توسط پیش نیازها انجام شده است. برای جلوگیری از حق دانشجویانی که می خواهند واحدی را بردارند ولی توسط سالهای بالاتر در طول چندین ترم ظرفیت کلاس پر می شود این کار را نیز می توان در زمان انتخاب واحد با مختص ورودی تا سال ... و یا اختصاص ظرفیتی خاص به هر ورودی انجام داد.

به امید به اینکه تغییرات همیشه به نفع دانشجویان باشد و از رییس محترم تقاضا داریم بیشتر به کارشناسی این طرح بپردازاند و دانشجویان پر از سوال را پاسخ گو باشند  

دانلود برنامه زمان بندی کنگره 2010 تهران

برای دانلود برنامه زمان بندی کنگره بین المللی 2010 تهران اینجا کلیک کنید

Faults

گسل ها (Faults)
گسلها شکستگيهايي در پوسته زمين هستند که در طول آنها تغيير شکلهاي قابل توجهي ايجاد شده است. گاهي اوقات گسلهاي کوچک در ترانشه هاي جاده، جائي که لايه هاي رسوبي چند متر جابجا شده اند، قابل تشخيص هستند. گسلهايي در اين مقياس و اندازه معمولا بصورت تک گسيختگي جدا اتفاق مي افتد. در مقابل گسلهاي بزرگ، شامل چندين صفحه گسل درگير مي باشند. اين منطقه هاي گسله، مي توانند چندين کيلومتر پهنا داشته باشند و معمولا از روي عکسهاي هوايي راحتتر قابل تشخيص هستند تا سطح زمين.
در واقع حضور گسل در يک منطقه نشان مي دهد که در يک زمان گذشته، در طول آن جابجايي رخ داده است. اين جابجايي ها مي توانسته يا بصورت جابجائي آرام باشد که هيچ گونه لرزشي در زمين ايجاد نمي کند و يا اينکه بصورت ناگهاني اتفاق بيفتد که جابجايي هاي ناگهاني در طول گسلها عامل ايجاد اغلب زلزله ها مي باشد. بيشتر گسلها غير فعال هستند، و باقيمانده اي از تغيير شکلهاي گذشته مي باشند. در امتداد گسلهاي فعال، حين جابجائي فرسايشي دو قطعه پوسته اي در کنار هم، سنگها شکسته و فشرده مي شوند. در سطح صفحات گسلي، سنگها بشدت صيقلي و شياردار مي شوند. اين سطوح صيقلي و شياردار به زمين شناسان در شناخت جهت آخرين جابجايي ايجادشده در طول گسل کمک مي کند. که زمين شناسان بر اساس جهت حرکت گسلها، آنها را به انواع مختلفي تقسيم بندي مي کنند که در قسمت انواع گسلها به اين تقسيم بندي مي پردازيم.

 

مشخصات گسلها:
براي تعريف گسلها، از مشخصات هندسي آنها، يعني موقعيت قرارگيري آنها در يک فضاي سه بعدي، استفاده مي شود که عمده ترين اين مشخصات هندسي راستا و شيب مي باشند. شناخت اين پارامترها در سطح، زمين شناسان را قادر مي سازد تا ساختار سنگها و گسلها را در زير زمين و قسمتهاي دور از ديدشان، پيش بيني نمايند.
راستا: جهت و راستاي خط تلاقي صفحه گسل با افق تحت عنوان راستا شناخته مي شود. راستا معمولا بصورت زاويه اي با شمال مشخص مي گردد. براي مثال عبارت N20E نشان مي دهد که راستاي گسل 20 درجه به سمت شرق نسبت به جهت شمال متمايل است.
شيب: عبارتست از شيب سطح يک توده سنگي يا صفحه گسل، نسبت به صفحه افق. شيب شامل زاويه انحراف و نيز جهت آن ميباشد. جهت متصور شدن شيب يک گسل، بخاطر سپاري اين نکته است که آب هميشه در صفحه موازي با شيب گسل به سمت پايين جاري خواهد شد.
براي نمايش گسلها بر روي نقشه هاي زمين شناسي، بدين ترتيب عمل مي شود که با يک خط راستاي گسل را نشان ميدهند و با يک خط کوتاهتر و عمود بر خط قبلي، جهت شيب را مشخص کرده و درجه شيب را در کنار آن مينويسند.

انواع گسلها:
تقسيم بندي گسلها فقط بر اساس هندسه و جهت جابجائي نسبي ايجاد شده در آنها صورت مي پذيرد. گسلهاي راستا لغز و گسلهاي شيب لغز دو تقسيم بندي کلي گسلها ميباشند که در زير تعاريف مربوط به آنها آورده مي شود.

گسلهاي امتداد لغز (strike slip fault)
گسل هايي که امتداد اصلي لغزش در امتداد راستاي گسل باشد، گسل امتداد لغز ناميده ميشوند. بر اساس جهت حرکت در امتداد راستاي گسل، گسلهاي چپ گرد و يا راست گرد را ميتوان تشخيص داد. نحوه تشخيص بدين ترتيب است که اگر در يک سمت از گسل بايستيم و حرکت سمت ديگر را نظاره نماييم، اگر حرکت آن از سمت چپ به راست باشد، گسل راست گرد و در حالت برعکس چپ گرد خواهد بود. بعنوان مثال شکل زير يک گسل امتداد لغز راست گرد را نشان ميدهد.

 گسلهاي شيب لغز (Dip slip Fault)
گسل هايي که امتداد اصلي لغزش موازي جهت شيب گسل باشد، گسلهاي شيب لغز ناميده مي شوند. گسلهاي شيب لغز نرمال و معکوس بر اساس جهت حرکت دو قطعه نسبت به هم تعريف ميشوند. در صورتي که نيروي وارده فشاري بوده و دو قطعه را به هم نزديک کند، گسل شيب لغز معکوس و در صورت دو شدن دو قطعه از هم گسل شيب لغز نرمال ناميده مي شود.
بر اساس حرکتهاي قائم دو قطعه نسبت به هم، فرا ديواره و فرو ديواره قابل تشخيص است. در زبان انگليسي به فرا ديواره Hanging wall ( ديواره آوريز ) و به فرو ديواره Footwall اطلاق مي شود. دليل اين نامگذاري برميگردد به معدنکاراني که در معادن زير زميني کار ميکردند. چون غالبا معادن در محل تقاطع دو قطعه قرار دارند، فرا ديواره سقف معادن را تشکيل ميدهد که محل آويزان کردن چراغها در داخل معادن بود (Hanging wall) و فرو ديواره کف معدن يا محلي که پا بر روي آن قرار ميگيرد است که به آن Footwall اطلاق مي شود. در زبان فارسي از دو اصطلاح فرا ديواره و فرو ديواره براي نامگذاري استفاده مي شود.
در عمل لغزش گسل، ترکيبي از شيب لغز و راستا لغز مي باشد که گسل مايل ناميده مي شود. در شکل زير تمام حالتهاي ممکن به نمايش گذاشته شده است.

شیمی فیزیک

شیمی فیزیک (Physical chemistry) بخشی از علم شیمی است که در آن ، از اصول و قوانین فیزیکی ، برای حل مسائل شیمیایی استفاده می‌شود. به عبارت دیگر ، هدف از شیمی فیزیک ، فراگیری اصول نظری فیزیک در توجیه پدیده‌های شیمیایی است. برای آشنایی بیشتر با علم شیمی فیزیک ، باید با زیر مجموعه‌های این علم آشنا شویم و اهداف این علم را در دل این زیر مجموعه‌ها بیابیم.

ترمودینامیک شیمیایی  

ترمودینامیک شیمیایی در عمل ، برقراری چهارچوبی برای تعیین امکان پذیربودن یا خود به خود انجام شدن تحولی فیزیکی یا شیمیایی معین است. به عنوان مثال ، ممکن است به حصول معیاری جهت تعیین امکان پذیر بودن تغییری از یک فاز به فاز دیگر بطور خود به خود مانند تبدیل گرافیت به الماس یا با تعیین سمت و سوی خود به خود انجام شدن واکنشی زیستی که در سلول اتفاق می‌افتد، نظر داشته باشیم.

در حلاجی این نوع مسائل ، چند مفهوم نظری و چند تابع ریاضی دیگر بر مبنای قوانین اول و دوم ترمودینامیک و برحسب توابع انرژی گیبس ابداع شده‌اند که شیوه‌های توانمندی برای دستیابی به پاسخ آن مسائل ، در اختیار قرار داده‌اند.

تعادل

پس از تعیین شدن سمت و سوی تحولی طبیعی ، ممکن است علم بر میزبان پیشرفت آن تا رسیدن به تعادل نیز مورد توجه باشد. به عنوان نمونه ، ممکن است حداکثر راندمان تحولی صنعتی یا قابلیت انحلال دی‌اکسید کربن موجود در هوا ، در آبهای طبیعی یا تعیین غلظت تعادلی گروهی از متابولیتها ( Metabolites ) در یک سلول مورد نظر باشد. روشهای ترمودینامیکی ، روابط ریاضی لازم برای محاسبه و تخمین چنین کمیت‌هایی را بدست می‌دهد.

گرچه هدف اصلی در ترمودینامیک شیمیایی ، تجزیه و تحلیل در بررسی امکان خود به خود انجام شدن یک تحول و تعادل می‌باشد، ولی علاوه بر آن ، روشهای ترمودینامیکی به بسیاری از مسائل دیگر نیز قابل تعمیم هستند. مطالعه تعادلهای فاز ، چه در سیستم‌های ایده آل و چه در غیر آن ، پایه و اساس کار برای کاربرد هوشمندانه روشهای استخراج ، تقطیر و تبلور به عملیات متالوژی و درک گونه‌های کانی‌ها در سیستم‌های زمین‌ شناسی می‌باشد.

تغییرات انرژی

همین طور ، تغییرات انرژی ، همراه با تحولی فیزیکی یا شیمیایی ، چه به صورت کار و چه به صورت گرما مورد توجه جدی قرار دارند؛ این تحول ممکن است احتراق یک سوخت ، شکافت هسته اورانیوم یا انتقال یک متابولیت در بستر گرادیان غلظت باشد.

مفاهیم و روشهای ترمودینامیکی ، نگرشی قوی برای درک چنان مسائلی را فراهم می آورد که در شیمی فیزیک مورد بررسی قرار می‌گیرند.

الکتروشیمی

تمام واکنش‌های شیمیایی ، اساسا ماهیت الکتریکی دارند؛ زیرا الکترونها ، در تمام انواع پیوندهای شیمیایی (به راههای گوناگون) دخالت دارد. اما الکتروشیمی ، بیش ار هر چیز بررسی پدیده های اکسایش- کاهش (Oxidation - Reduction) است. روابط بین تغییر شیمیایی و انرژی الکتریکی ، هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی حائز اهمیت است.

از واکنش‌های شیمیایی می‌توان برای تولید انرژی الکتریکی استفاده کرد، (در سلولهایی که "سلولها یا پیلهای ولتایی" یا "سلولهای گالوانی" نامیده می‌شوند) و انرژی الکتریکی را می‌توان برای تبادلات شیمیایی بکار برد (در سلولهای الکترولیتی). علاوه بر این، مطالعه فرایندهای الکتروشیمیایی منجر به فهم و تنظیم قواعد آن گونی از پدیده های اکسایش- کاهش که خارج از این گونه سلولها یا پیلها روی می دهد نیز می‌شود.

سینتیک شیمیایی (Chemical Kinetic)

سینتیک شیمیایی عبارت از بررسی سرعت واکنش‌های شیمیایی است. سرعت یک واکنش شیمیایی را عوامل معدودی کنترل می‌کنند. بررسی این عوامل ، راههایی را نشان می‌دهد که در طی آنها ، مواد واکنش‌دهنده به محصول واکنش تبدیل می‌شوند. توضیح تفضیلی مسیر انجام واکنش بر مبنای رفتار اتم‌ها ، مولکول‌ها و یون‌ها را "مکانیسم واکنش" می‌نامیم.

در ترمودینامیک و الکتروشیمی ، کارها پیش‌بینی انجام واکنش بود؛ اما مشاهدات صنعتی ، نتایج ترمودینامیک شیمیایی را به نظر تایید نمی‌کند. در این حالت نبایستی فکر کنیم که پیش بینی ترمودینامیک اشتباه بوده است؛ چون ترمودینامیک کاری با میزان پیشرفت واکنش و نحوه انجام فرایندها ندارد. نظر به اهمیت انجام فرایندها از نظر بهره زمانی ، لازم است که عامل زمان در بررسی فرایندها وارد شود.

به عنوان مثال ، کاتالیزورهای بخصوصی به نام "آنزیم‌ها" در تعیین این که کدام واکنش در سیستمهای زیستی با سرعت قابل ملاحظه به راه بیافتد، عواملی مهم هستند. مثلا مولکول "تری فسفات آدنوزین" (Adnosine triphosphate) از لحاظ ترمودینامیکی در محلولهای آبی ناپایدار بوده و باید هیدرولیز گردیده و به "دی فسفات آدنوزین" و یک فسفات معدنی تجزیه شود. در صورتی که این واکنش در غیاب آنزیمی ویژه ، "آدنوزین تری فسفاتاز" ، بسیار کند می‌باشد.

در واقع همین کنترل ترمودینامیکی سمت و سوی واکنش‌ها به همراه کنترل سرعت آنها توسط آنزیمهاست که موجودیت سیستمی با تعادل بسیار ظریف ، یعنی سلول زنده را مقدور می‌سازد. بیشتر واکنش‌های شیمیایی طی مکانیسمهای چند مرحله‌ای صورت می‌گیرند. هرگز نمی‌توان اطمینان داشت که یک مکانیسم پیشنهاد شده ، بیانگر واقعیت باشد. مکانیسم واکنشها تنها حدس و گمانهایی بر اساس بررسیهای سینتیکی‌اند.

اقتصاد معدنی

دانلود جزوه کامل اقتصاد معدنی استاد امیر افشار

قسمت 1

قسمت2

مراحل مختلف اكتشاف

درس ارزیابی ذخایر معدنی توسط استاد افضل تدریس می شود اما در ارزیابی ذخایر معدنی ابتدا لارم است با مراحل اکتشاف اشنا شویم:

براساس تقسیم بندی جهانی كه توسط سازمان ملل انجام گرفته مراحل مختلف اكتشاف شامل 4 مرحله شناسائی Reconnaissance ، پی جوئی Prospecting ، اكتشاف عمومی General Exploration و اكتشاف تفضیلی Detailed Exploration است كه در اولین جلسه شورایعالی اكتشاف مطرح گردیده و مورد تصویب قرار گرفته است .

با این مراحل در ادامه مطلب اشنا شوید :

ادامه نوشته

سنگ آذرين

سنگ آذرين به هر نوع سنگ داراي بافت شيشه اي يا متبلور اطلاق ميشود که از طريق سرد شدن ماگما شکل گرفته اند. ماگما عمدتاً شامل مواد تشکيل دهنده سنگها (در حالت مذاب) است اما ممکن است در آن گاز و يا بلورهايي از کانيهاي مختلف نيز ديده شود. گازهاي موجود در ماگما ممکن است به حالت محلول در مذاب وجود داشته باشند يا اينکه بصورت يک فاز جداگانه همراه با آن حاضر باشند. با سرد شدن ماگما سنگ آذرين ايجاد ميشود. در حالتي که ماگما به سطح زمين برسد و در آنجا سرد شود باعث ايجاد سنگ آذرين خروجي ميشود اما در حالتي که زير زمين سرد شود ، سنگ آذرين دروني شکل ميگيرد. (خروجي = Volcanic = Extrusive) (دروني = Plutonic = Intrusive)

◄   انواع ماگما:
نوع هر ماگمايي بر اساس ترکيبات شيميايي آن ماگما تعيين ميشود. سه نوع متداول و کلي ماگما که شناخته شده اند ، در زير آمده اند. البته در ادامه راجع به انواع ديگر ماگما نيز بحث ميکنيم.
1. ماگما هاي بازالتي : 45 تا 52 درصد وزني آنها را سيليس تشکيل ميدهد. غني از Fe ، Mg و Ca و فقير از Na و K هستند.
2. ماگما هاي آندزيتي : 55 تا 65 درصد وزني آنها را سيليس تشکيل ميدهد. داراي مقدار متوسطي از Fe ، Mg ، Ca ، Na و K هستند.
3. ماگما هاي ريوليتي : 65 تا 75 درصد وزني آنها را سيليس تشکيل ميدهد. فقير از Fe ، Mg و Ca. و غني از Na و K هستند.

◄   گازهاي موجود در ماگما:
در اعماق زمين تقريباً همه ماگما ها داراي گازهاي محلول در مواد مذاب هستند ، اما به محض کم شدن فشار، بدليل بالا آمدن ماگما به طرف سطح زمين ، اين گازها يک فاز جدا تشکيل ميدهند (از ماگما خارج ميشوند). اين حالت درست شبيه به نوشابه هاي گازدار است که در فشار زياد داخل بطري ريخته شده اند. فشار زياد باعث ميشود تا گاز در مايعات (و مواد مذاب) ، به حالت محلول باقي بماند. اما به محض کاهش فشار ، مثل موقعي که درب يک بطري را باز ميکنيد ، گاز از حالت محلول خارج شده و فاز جداگانه اي را که به شکل حباب ديده ميشود ف تشکيل ميدهد. گازها باعث ميشوند تا ماگما ها خاصيت انفجاري به خود بگيرند. چون حجم آنها همزمان با کاهش فشار ، زياد ميشود.
ترکيبات گازي موجود در ماگما ها عبارتند از:
• عمدتاً H2O (بخار آب) و  مقداري CO2 (کربن دي اکسيد)
• مقادير کمتر گازهاي سولفور (گوگرد) ، کلرين (کلر) و فلورين ( فلور)
مقدار گازهاي موجود در ماگما به ترکيب شيميايي ماگما بستگي دارد. ماگما هاي ريوليتي معمولاً مقدار گازهاي محلول بيشتري نسبت به ماگما هاي بازالتي دارند.

◄   دماي ماگما:
اندازه گيري دماي ماگما خيلي مشکل است (به خاطر خطرات احتمالي) ، اما اندازه گيري هاي آزمايشگاهي و مشاهدات صحرايي محدود نشان ميدهند که دماي فوران ماگما هاي مختلف به شرح زير است:
• ماگماهاي بازالتي – 1000 تا 1200 درجه سلسيوس
• ماگماهاي آندزيتي – 800 تا 1000 درجه سلسيوس
• ماگماهاي ريوليتي – 650 تا 800 درجه سلسيوس

ويسکوزيته ماگما (گرانروي ماگما)
ويسکوزيته همان مقاومت دربرابر حرکت است. (مخالف رواني و سياليت). ويسکوزيته عمدتاً به ترکيب شيميايي و دماي ماگما بستگي دارد.
• ماگماهاي سيليسي ويسکوزيته بيشتري دارند. هرچه مقدار سيليس ماگما بيشتر شود گرانروي آن نيز بيشتر ميشود.
• هر چه دماي ماگما بيشتر باشد ، ويسکوزيته آن کمتر ميشود.
بنا به موارد ذکر شده نتيجه ميگيريم که ماگماهاي بازالتي گرايش به سياليت و روان بودن دارند (ويسکوزيته کم) ، اما با اين وجود ، آنها 10000 تا 1000000 مرتبه ويسکوز تر از آب هستند. ماگماهاي ريوليتي داراي ويسکوزيته بيشتري هستند که حدوداً 1 تا 100 ميليون بار بيشتر از ويسکوزيته آب است. توجه به اين نکته ضروري است که جامدات نيز داراي ويسکوزيته هستند اما مقدار آن خيلي زياد است (در حد تريليون بار بيشتر از ويسکوزيته آب). ويسکوزيته در تعيين خاصيت انفجاري ماگما نقش اساسي و مهمي دارد.

 

نوع ماگما	سنگ يکپارچه	ترکيب شيميايي	دما (سلسيوس)	ويسکوزيته (ژاسکال ثانيه)	مقدار گاز
بازالتي	بازالت	45-55% سيليس غني از Fe ، Mg ، Ca و فقير از K و Na	1000 - 120۰	۱۰ - ۱۰۳	کم
آندزيتي	آندزيت	55-65 % سيليس. مقدار متوسط Fe ، Mg ، Ca ، Na و K	800 - 1000	۱۰۳ - ۱۰۵	متوسط
ريوليتي	ريوليت	65-75 % سيليس. فقير از Fe ، Mg ، Ca و غني از K و Na	650 - 800	۱۰۵ - ۱۰۹	زياد

 

قنات / چاه / چشمه / و ابفشانها

ابهای زیر زمینی از دروس مهمی است که توسط استاد دبیروزیری تدریس می شود

زمين شناسان و متخصصان آبهاي زيرزميني از روشها و تکنيکهاي متنوعي براي اکتشاف منابع آب زير زميني استفاده مي‌کنند که از مهمترين آنها مي‌توان بررسيهاي زمين شناسي برداشتهاي ژئوفيزيکي و گمانه‌زني را نام برد.

در ادامه مطلب با تعریف قنات / چاه / چشمه و چگونگی تشکیل ان / و ابفشانها اشنا می شوید

ادامه نوشته

مقاله

تحليل پايداري ديواره شمال‌غربي معدن سرب و روي انگوران با استفاده از نرم افزار flac 

نويسنده‌گان:

[ پرهام خواجه پور ] - مدير HSE شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران
[ حسام مقدم علي ] - دانشجوي كارشناسي ارشد دانشكده مهندسي معدن دانشگاه تهران كارشناس HSE شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران

خلاصه مقاله:

معدن سرب و روي انگوران جز معادن بزرگ روباز ايران بوده و در استان زنجان 100) كيلومتري مسير دندي ) واقع شده است . پس از گزارش جابجايي در نقاط مبنا نقشه برداري و مشاهده كاف
در ديواره شمالغربي معدن انگوران، بررسي هايي بمنظور تشخيص روند جابجايي شكاف صورت گرفت . اين بررسي ها از آبان ماه 1384 آغاز شده و بوسيله 14 ايستگاه DGPS و دو عدد شيدگي سنج صورت گرفته است . پس از قرائت ابزارهاي نصب شده و تحليل داده ها، حداكثر جابجايي 470 ميليمتري در ايستگاه S3 و در ساير ايستگاه نيز اعداد مشابه حاصل گرديده است .
اين ديواره از دولايه عمده آهك و شيست تشكيل شده است؛ لايه شيستي موجود در اين ديواره بدليل نفوذ آب سطحي، شرايط لغزش را فراهم نموده است . بر اساس شرايط موجود مدلي در محيط Flac ساخته شد؛ پس از مقايسه نتايج مدل با نتايج ابزار و نقشه برداري انجام شده، صحت مدلسازي تائيد گرديد . پس از بررسي روشهاي پايدارسازي سطوح شيبدار، بمنظور ارائه طرح زهكشي و طرح تقويت ديواره بكارگيري شمع و حفر چالهاي افقي مناسب ارزيابي شد . پس از نصب شمع طبق الگوي پيشنهادي در مدل مقدار فاكتور ايمني از 1/9 به 3/4 ارتقا يافت؛ كه مبين صحت روش پيشنهادي مي باشد

مبانی کانه ارایی

درس مبانی کانه ارایی از دورس مهمی است که توسط اقایان دکتر ابریشمی فر و مهندس اب خشک تدریس می شود این درس شامل ۲ واحد نظری و ۱ واحد عملی است

کانه آرایی مجموعه عملیاتی است که بر روی ماده معدنی ، پس از استخراج انجام می‌شود تا آن ماده را قابل مصرف کند. هر ماده معدنی که بطور اقتصادی قابل بهره برداری باشد کانه (ore) نامیده می‌شود. هر کانه متشکل از تعدادی کانی است که حداقل یکی از آنها کانی با ارزش موجود در ماده معدنی است و در حقیقت ماده معدنی برای دستیابی به آن کانی استخراج می‌شود، سایر کانیهای متشکله ماده معدنی را گانگ می‌نامند.

تاریخچه کانه آرایی
نخستین دوره زندگی بشر ، عصر حجر نام گرفته است. بشر اولیه برای ساخت آلات و ابزار مورد نیاز خود به موازات گیاهان از رنگ استفاده می‌کرد که آثار زیادی از آن در حفاریهای باستان شناسی بدست آمده است. برای ساخت این ادوات سنگی ، شناخت خواص آنها برای بشر اولیه ضروری بوده است. بنابراین یکی از اولین علومی که بشر سعی در فراگیری آن کرد، سنگ شناسی و کانی شناسی بود. در کنار این دانش انسان نیازمند فنونی برای جدا کردن سنگ یا کانی مورد نظر از سایر کانیها بود. بنابراین می‌توان گفت که انسان از عصر حجر در پی دستیابی به روشهای حتی‌المقدور ساده برای کانه آرایی بوده است. شواهد زیادی از کانه آرایی و ذوب مواد معدنی از دوران پیش از تاریخ موجود است.

هدف از کانه آرایی
هدف از عملیات کانه آرایی در بیشتر موارد جدا کردن کانی یا کانیهای با ارزش از گانگ است. کانه استخراج شده ، از شروع عملیات کانه آرایی ، بار اولیه نامیده می‌شود. پس از مجموعه عملیات کانه آرایی ، محصولی به نام محصول آراسته تولید می‌شود که مشخصات فی آن توسط مصرف کننده مشخص شده است. این مشخصات شامل عیار ، دانه بندی ، نوع و مقدار سایر کانیهای همراه ، میزان رطوبت و غیره است.

باقیمانده بار اولیه ، باطله نام دارد که باید برای انبار کردن آن محلی مناسبی را در حوالی کارخانه کانه آرایی پیش بینی کرد. با کاهش تدریجی ذخایر معدنی پرعیار ، اکتشاف و بهره برداری از کانسارهای بزرگ با کانیهای مخلوط ضروت پیدا می‌کند. به موازات آن ، کانه آرایی نیز دارای اهمیت بیشتری می‌شود که برای جوابگویی به نیازهای صنعتی ، باید به گسترش زمینه‌های تحقیقاتی پیشرفته‌تری دست یافت.

طراحی کارخانه کانه آرایی

برای طراحی یک کارخانه کانه آرایی ، لازم است ابتدا کانه مورد نظر در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد. درجه اطمینان به نتایج حاصل از این مطالعات ، بستگی به دقت نمونه برداری دارد. در عملیات مقدماتی اکتشافی ، با توجه به محدودیت در نمونه قابل دسترسی ، تهیه نمونه نماینده امکان پذیر نیست، لیکن این مطالعات به منظور بررسی قابلیتی آرایش سنگ معدنی ضروری است و در حقیقت عملیات اکتشافات تفضیلی در صورت مثبت بودن نتایج حاصل از این مرحله انجام می‌شود.

با ادامه عملیات اکتشافی ، نمونه‌های تهیه شده از ترانشه‌ها ، تونلها یا چاههای اکتشافی و مغزه‌های حفاری قابل اعتمادتر می‌شوند و بر مبنای نتایج حاصل از مطالعات آزمایشگاهی بر روی نمونه‌ها می‌توان شمای عملیات مقدماتی کارخانه را تهیه کرد. پس از خاتمه مطالعات آزمایشگاهی در بیشتر حالات ، لازم است آزمایشهایی بر روی نمونه‌هایی با حجم بیشتر و بطور پیوسته در کارخانه نیمه صنعتی انجام شود و بر مبنای نتایج حاصل از این بخش شمای عملیات نهایی کارخانه تهیه می‌شود. با توجه به اینکه نتایج حاصل از عملیات کانه آرایی در مراحل آزمایشگاهی و نیمه صنعتی بستگی به نمونه برداشت شده دارد. لذا دقت در انتخاب روش مناسب نمونه برداری و اجرای صحیح آن اهمیت زیادی در طرای کارخانه دارد.

در ادامه مطلب با مراحل کانه ارایی اشنا می شوید :

ادامه نوشته

سنگ ها

 

 

بطور كلي سنگ ها را به سه گروه اصلي تقسيم مي كنند:

الف) سنگ هاي آذرين

ب)سنگ هاي رسوبي

ج) سنگهاي دگرگوني

 

ازمایشگاه کانی شناسی

در ازمایشگاه کانی شناسی با روشهای مختلف شناسایی یک کانی اشنا می شویم این درس توسط دکتر فیضی / دکتر اصلانی و دکتر پورشریفی تدریس می شود

كاني ها: ذرات تشكيل دهنده سنگها را كاني گويند

انواع كاني ها از نظر طريقه بوجود آمدن:

 

1- كاني هاي اوليه

 2- كاني هاي ثانويه

الف: كاني هاي اوليه: كاني هايي هستند كه بر اثر سرد شدن مواد مذاب درون زمين بوجود مي آيند مثل كوارتز / فلدستاپ / ميكا (كاني هاي سيليكاتي) / هماتيت / ليمونيت(كاني هاي آهن دار) / كليست (كاني كلسيم دار)

ب: كاني هاي ثانويه: بر اثر تغيير و تجزيه كاني هاي اوليه بوجود مي آيند مثال كاني رستي (از تجزيه فلدستاپ ها حاصل مي شوند)

 

شناسايي كاني ها: براي شناسايي كاني ها از خواص آن ها استفاده مي كنند(شكل بلور- سختي-  رنگ گرد كاني- جلا- رسانايي اكتريكي- چگالي)

 

سختي: ميزان سختي كاني ها با هم متفاوت است سخت ترين انها الماس با درجه 10 و نرمترين آنها تالك با درجه 1 سختي بقيه كاني ها بين درجه 1 تا 10 است.

درجه سختي كاني: ميزان مقاومت آن در برابر خراشيدگي را نشان مي دهد.

 

	درجه سختي	نام كاني
	1	تالك
ناخن	2	ژيپس
سكه مسي	3	كلسيت
تيغه چاقو	4	فلوئوريت
شيشه	5	آپاتيت
سوهان	6	ارتوز
چيني بدون لعاب	7	كوارتز
	8	توپاز
	9	كوندوم
	10	الماس

جدول موهس درجه سختي كاني ها

 

روش تعيين درجه سختي كاني ها:
اگر دو كاني را روي هم بكشيم هميشه كاني سخت تر بر روي كاني نرمتر خط مي اندازد يعني كاني كه روي كاني ديگر شيار توليد كند سخت تر است.

براي شناسايي جنس كاني ها از آزمايش شعله نيز مي توان استفاده كرد. زيرا هر عنصري شعله را به رنگ مخصوص درمي آورد.

مثلا:

عنصر سديم رنگ شعله را زرد مي كند
عنصر كلسيم رنگ شعله را سرخ آجري مي كند
عنصر مس رنگ شعله را سبز مي كند
عنصر پتاسيم رنگ شعله را بنفش مي كند

معدن

با عرض تبریک و خوشامد گویی به ورودی های جدید و مهندسین اینده بر ان شدیم تا کمی بیشتر به اهمیت معدن بپردازیم و این رشته را معرفی کنیم تا از این رشته لذت ببرید

مواد معدنی ، زیر بنای اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل میدهد. بشر از همان آغاز آفرینش خود ودر طول تاریخ ، بر حسب نیازمندیها وشناخت ، از مواد معدنی استفاده کرده است . اکنون نیز انسان ، ازتمام مواد معدنی به حالت وشیوهای گوناگون بهره بر داری مینماید ، به بیانی دیگر همین مواد معدنی هستند که پایه واساس تمدن را تشکیل میدهند . زمینه های کاربرد ی ومصرفی مواد معدنی را میتوان به اختصار وبدین گونه بر شمرد:

درمصالح ساختمانی ( آجر، آهک ، آهن ، سیمان ، گچ ، شن وماسه ، کاشی ، شیشه ، رنگها ، لوله ، شیر آلات و... )

در زمینه کشاورزی ( کودهای شیمیائی ، قطعات ماشین های کشاورزی وسموم دفع آفات و.....)

درکارجاده سازی ( شن وماسه ، سنگ ها ، قیر ، سیمان ، آرماتور ، ماشین های راه سازی و....)

در زمینه صنایع سبک وسنگین ( انواع فلزات وآلیاژهای آنها ، انرژی زاها یا انواع هیدروکربنها، دیرگدازها، مواد ساینده ، کانیهای فلزی و....)

درزمینه لوازم التحریر( گرافیت ، گچ ، وماد پرکننده کاغذ و....)

وسرانجام در صنایع شیمیائی و الکترونیک که اهمیت سترگ مواد کانی و مصرفی را بهتر میتوان دریافت .

ازآنجا که جمعیت انسانها در حال افزایش است و میزان مواد معدنی هم پیوسته افزایش می یابد ، نیاز به علم معدنکاری بیشتر احساس ودرپی این نیازمطالعات در این زمینه گسترده شده واین شاخه از علم رشد فزاینده ای داشته است . اگر بخواهیم این علم یا فن را یک تقسیم بندی کلی کنیم به دوزیر شاخه:
اکتشاف و استخراج این عمل میسور است .

استخراج

پس از مطالعات زمین شناسی و نوشتن طرح اکتشافی نوبت به نوشتن طرح استخراج ماده معدنی می رسد ، که در آن روش استخراج که به دو صورت استخراج زیرزمینی و استخراج روباز ومراحل معدن کاری بنا به نوع استخراج درفازبندی طرح معین می شود :

آتشباری ،‌ حفاری ،‌ تهویه ، آبکشی در معادن ، خدمات فتی در معادن (ازقبیل :روشناپی ، برق کشی و...)، ترابری ، کانه آراپی ، فلوتاسیون ، مساپل زیست محیطی طرحها باید خصوصیت زیررا داشته باشد:

1-اقتصادی باشد

2- فنی باشد

3-مساپل اجتماپی،فرهنگی،امنییتی،نظامی ، سیاسی در آن دیده شده باشد

4-باید راهبردی باشد

5- باید توجیه زیست محیطی داشته باشد

برای نوشتن طرح استخراج یک ماده معدنی به اطلاعات زیر احتیاج است:

1-1 زمین شناسی واکتشاف
1-2 کانی شناسی وسنگ شناسی
1-3 زمین شناسی ساختمانی
1-4 ارزیابی ذخیره
1-4-1 قطعی
1-4-2 احتمالی

1-5 فرآوری
1-6 کاربرد مواد معدنی
2-1 تاریخچه استخراج
2-2 روشهای استخراج
3-1 فرآوری
4-1 بازاریابی وفروش
5-1 توجیهات
5-1-1 فنی
5-1-2 اقتصادی
6-1 روشهای پیرایش

سنگ شناسی دگرگونی

سنگهاي آذرين از انجماد ماگما با دماي بالا يعني بين ششصدتا هزارودویست درجه سانتي‌گراد بوجود می آید و رسوبات هم در شرايط عادي سطح زمين تشكيل شده و در طي فرآيند دياژنز به سنگهاي رسوبي تبديل مي‌شود. اين دو دسته سنگ در شرايطی كه به وجود آمده‌اند پايدارند، حال اگر اين سنگها در شرايط دمايي و فشاري حد واسطي قرار بگيرند كه مغاير با دماي تشكيل آنها باشد بسياري از كانيهاي آنها در اين شرايط تازه حالت تعادل خود را از دست داده و در آنها تغييراتي ايجاد مي‌شود كه اين تغييرات در حالت جامد بوقوع بپيوندد مي‌توان به آن نام دگرگوني داد.

 وجود اينكه در دياژنز رسوبات و يا حتي هوازدگي سنگها در سطح زمين و يا تبلور دوباره در حالت جامد كانيهاي جديدي بوجود مي‌آيد به اين دليل كه اين تغييرات در درجات حرارت كم انجام مي‌شود جزء فرآيندهاي دگرگوني به حساب نمي‌آيد.

تغييراتي كه در فرآيندهاي دگرگوني شاهد آن هستيم تغيير در ساخت و يا تغيير در نوع كانيها، پيدايش كانيها و ساخت جديد كه با از بين رفتن كانيهاي قبلي و پيدايش كانيهاي جديد و تبلور دوباره ايجاد شده است. حتي ما در اين فرآيند بر حذف كاني و يا مجموعه اي از كانيها را شاهد هستيم. اين تغييرات ممكن است بر روي سنگهاي رسوبي و يا سنگهاي آذرين و يا سنگهاي دگرگوني قبلي بوجود آيد. شاهد دگرگوني سنگهاي رسوبي در سنگهاي دگرگوني درجه پايين وجود فسيلهايي قابل تشخيص است.

در اصل دگرگوني پاسخي است كه هر سنگ در مقابل تغييرات فيزيكي و شيميايي از خودش نشان مي‌دهد و منجربه تبلور كانيهاي قديمي به دانه‌هاي جديد و يا پديدار شدن كانيهاي جديد و تخريب بعضي كانيهاي ديگر مي‌گردد.

با مطالعه سنگهاي دگرگوني، مي‌توان فرآيند دگرگوني را حد بين فرآيند دياژنزـ هوازدگي و ذوب قرار داد.

دگرگوني در نوع كاني و ساخت سنگها تغييراتي ايجاد مي‌كند و اين پديده با حذف برخي از كانيها و ظهور و پيدايش مجموعه‌اي از كانيهاي جدید و يا تبلور مجدد آنها همراه مي‌باشد

سنگ شناسی رسوبی

سنگ هاي رسوبي بيش ازهفتادوپنج درصدسطح زمين را مي پوشانند. يك توده رسوبي شامل موادي است كه در سطح يا نزديك سطح زمين ودر محيطي كه داراي فشار و حرارت پايين مي باشد، انباشته مي‌گردد. معمولاً مواد رسوبي از مايعي كه آن ها را در بر مي گيرد، در محيط هاي مختلف رسوبي ته نشين مي گردند ، رسوبات به روش هاي مختلفي تشكيل مي شوند. رسوبات در برخي از مواقع از هوازدگي و فرسايش سنگ هاي قديمي تر تشكيل مي شوند كه در اين شرايط به رسوب تخريبي يا آواري مي گويند. گاهي اوقات رسوبات در اثر فرايند هاي بيولوژيكي ، شيميايي و يا بيو شيميايي ، نيز تشكيل مي شوند

بعنوان مثال تشكيل رسوبات تبخيري نظير نمك و گچ يك فرايند شيميايي محض و تشكيل بافيمانده صدف جانداران آب زي يك فرايند بيوشيميايي است. مواد رسوبي هرگاه تحت تاُثير فرايندهاي سنگ زدايي قرار گيرند تبديل به سنگ رسوبي مي شوند . مطالعه سنگ هاي رسوبي براي ما بسيار حائز اهميت است ، زيرا اطلاعات ما درباره‌ي چينه شناسي و بسياري از معلومات ما درباره تاريخ گذشته زمين در اين سنگ ها نهفته است. بخش مهمي از ذخاير معدني كه داراي ارزش قابل توجهي مي باشند از سنگ هاي رسوبي بدست مي آيند. بعنوان مثال همه يا قسمت عمده نفت ، گاز طبيعي ، زغال ، نمك ، گوگرد، املاح پتاسيم، سنگ گچ ، سنگ اهك ، فسفات، اورانيوم ، منگنز، و همچنين موادي مانند‌ : ماسه، سنگ هاي ساختماني، رس هاي سفال سازي، از سنگ هاي رسوبي بدست مي‌ آيند. بدليل ارزش اهميت مطالعه اين گونه سنگ ها در كشورهاي پيشرفته ،دين رشته هاي تخصصي بررسي اين سنگ ها در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري داير شده است، در كشور ما نيز بعد از انقلاب پرشكوه اسلامي توجه خاصي بر زمين شناسي خصوصاً رسوب شناسي و سنگ شناسي رسوبي شده است و اين رشته تخصصي در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري تدريس شده است.

کتاب زمین شناسی عمومی

دانلود کتاب زمین شناسی عمومی

زمين شناسي عمومي

زمين شناسي عمومي از واحدهاي است كه در ترم هاي اول دانشجويان بايد اخذ نمايند و گروه این درس را برای ورودی های جدید پیشنهاد می دهد این درس در این ترم توسط ۲ استاد خوب دکتر شهام و دکنر قلی نژاد تدریس می شود پس از این درس لذت ببرید

 بطور كلي در زمين شناسي عمومي دانشجويان معدن به طور خلاصه با زمين و پديده هاي ان اشنا ميشوند در كتاب زمين شناسي عمومي اقاي حسن مدني با مشخصات كلي زمين (وضعيت زمين در فضا, مشخصات جغرافيايي و فيزيكي زمين , سن زمين, كانيها و سنگها بطور مختصر) و فراينهاي خارجي زمين(فرسايش, حمل و نقل, رسوبگذاري)و فراينهاي داخلي زمين(فراينهاي اتشفشاني , ماگمايي , دگرگوني زلزله , منشا انها) اشنا مي شويد

کانی چیست؟

زمين از سنگ تشكيل شده است . سنگها تجمعي از كانيها هستند . كانيها از اتمها تشكيل شده اند . براي درك بهتر سنگها ، ما بايد ابتدا دركي از كانيها داشته باشيم . ما از تعريف يك كاني شروع مي كنيم .

کانی ماده‌ای است جامد، طبیعی، بلورین و غیر آلی دارای فرمول شیمیایی و ساختمان اتمی مشخص. تنها استثنا از این تعریف گرافیت و ذغال سنگ است که در حقیقت منبعی آلی دارند ولی در مسیر تکامل خود دستخوش تغییرات بسیار شده‌اند و در حقیقت به طور مستقیم ریشه آلی ندارند.

يك كاني :

• بصورت طبيعي تشكيل شده است  .
• جامد است ( كانيها نمي توانند بصورت مايع يا گاز باشند ) .
• با تركيب شيميايي مشخص تشكيل مي شوند .
• ساختماني بلوري دارد ( اتمها با حالتي كاملا مشخص در داخل كانيها قرار گرفته اند ) .

كانيهاي مهم پوسته زمين

تنوع كانيهايي كه ما مي بينيم بستگي به عناصر شيميايي موجود براي تشكيل آنها دارد. در پوسته زمين فراواني عناصر به شرح زير است :

1 . اكسيژن 45.5%                 5 . كلسيم 5.1 %            9 . تيتانيم 0.9%
2 . سيليس 27.2 %               6 . منيزيم 2.8 %            10 . هيدروژن 0.14%
3 .آلومينيوم 8.0%                  7 . سديم 2.3%              11 . منگنز 0.1 %
4 . آهن 5.8%                        8 . پتاسيم 1.7%            12 . فسفر 0.1 %

توجه كنيد كه كربن ( يكي از فراوان ترين عناصر در زندگي ) در 12 عنصر فوق بيان نمي شود .
با وجود محدوديت تعداد عناصر موجود در پوسته زمين ، حدود3000 كاني شناخته شده است كه فقط 20 تا 30 كاني از اين تعداد كانيهاي رايج مي باشند . رايج ترين كانيها آنهايي هستند كه اساس تشكيل آنها سيليس و اكسيژن است : يعني سييليكاتها . اساس يا بنيان سيليكاتها    Sio4  ( تترا هدران ) مي باشد . چهار اكسيژن يك اتم سيليكات را احاطه كرده اند .

 تشكيل كانيها

كانيها در طبيعت توسط فرايندهاي گوناگوني تشكيل مي گردند . ازجمله :

• كريستالي شدن ( بلوري شدن ) از ماده مذاب فرايندي كه منتج به تشكيل سنگهاي آذرين مي شود .
• ته نشيني در آب : فرايندي كه منتج به تشكيل سنگهاي رسوبي شيميايي مي گردند .
• ته نشيني موجودات زنده : فرايندي كه منتج به تشكيل سنگهاي رسوبي بيو شيميايي  ميشوند .
• تبديل به ثبات بيشتر : فرايندي كه منتج به تشكيل خاك ، بواسطه هوازدگي ، و شكل گيري سنگهاي دگرگوني مي شود .
• ته نشيني گاز : ( كه البته اين عمل رايج نيست ، اما برخي اوقات در اطراف دهانه آتشفشان ايجاد مي گردد )
  فرايندهاي مختلف زمين باعث ايجاد كانيهاي متفاوت مي گردند كه ما مي توانيم اين فرايندها را با شناخت كانيهاي مختلف تشخيص دهيم . هر فرايند شرايط حرارات و فشار خاص خود را دارند كه با آزمايشاتي كه در آزمايشگاه انجام مي گيرد تشخيص داده مي شوند .
  

گروه معدن تهران جنوب

گروه مهندسي معدن (و استخراج نفت)واقع در ساختمان ۱ طبقه ۳ و دفتر اصلي در بخش گروهها پشت زمين تربيت بدني قرار دارد

دکتر احمد ادیب مدیر گروه مهندسی اکتشاف معدن
مهندس مهدی امیر افشاری مدیر گروه مهندسی استخراج معدن
دکتر بهروز واثقی مدیرگروه مهندسی استخراج نفت

شماره تماس دانشكده فني۷-۳۳۷۲۲۸۳۱ گروه معدن