طيف سنجي پراش پرتو اشعه ايکس يا آزمايش XRD

اشعه ايكس در سال 1895 توسط رنتگن Roentgen فيزيكدان آلماني كشف شد و بدليل ناشناخته بودن طبيعت اشعه در آن زمان، اشعه ايكس ناميده شد. گاهي اوقات اين اشعه را بنام يابنده آن نيز بيان مي‌كنند. برخلاف نور معمولي اين اشعه نامرئي است ولي مانند نور معمولي مسير حركت آن مستقيم و بر فيلم عكاسي نيز اثر مي‌گذارد. نفوذ اشعه ايكس در داخل مواد برخلاف نور طبيعي بسيار زياد بوده و بسادگي از بدن انسان، تخته، فلزات و بقيه مواد كدر عبور مي‌كند.

كمي بعد از كشف اين اشعه از آن جهت مطالعه ساختمان داخل مواد كدر استفاده شد. براي اينكار با قراردادن فيلم عكاسي در يك طرف جسم و تابش اشعه از سوي ديگر، تصويري حاصل مي‌شود كه ناشي از عبور كمتر اشعه از قسمتهاي متراكم با مقايسه با عبور بيشتر اشعه از قسمتهاي با تراكم كمتر جسم است. ناگفته نماند كه ميزان عبور اشعه ايكس از مواد مختلف نيز متفاوت است. لذا با اين روش (راديوگرافي) محلهاي شكستگي در استخوان و يا ترك در فلزات، ناخالص‌ها در مواد و محل آنها درجسم را مي‌توان مطالعه نمود.

ادامه نوشته

روش فلورسانس پرتو يا آزمايش XRF

روش فلورسانس پرتو x (XRF) يا طيف سنجي پرتو x يکي از روشهاي آناليز عنصري است که امروزه از آن به طور وسيعي در صنعت و مراکز پژوهشي استفاده مي شود. اين روش به ويژه به خاطر سرعت زياد در شناسايي عنصري براي برخي از صنايع ضروري است. در اين روش پرتو x به نمونه مجهول تابيده و در اثر برانگيختگي اتمها باعث پديد آمدن پرتو x ثانويه مي شود سپس با تعيين طول موج يا انرژي پرتو ايکس ثانويه عنصر يا عنصرهاي مورد نظر را مي توان شناسايي کرد.

اساس کار:
پرتو خروجي از لوله پديد آورنده پرتوx به نمونه مي تابد و در اثر بمباران، الکترونهاي موجود در مدار داخلي اتم خارج شده و جايگزيني اين الکترونها از مدارهاي بالايي، سبب پديد آمدن پرتو x يا همان پرتو مشخصه خواهد شد.
شکل اجزاي اين دستگاه در شکل 1 نشان داده شده است. پرتو x خروجي از نمونه که در حقيقت پرتو مشخصه عنصرهاي موجود در نمونه است پس از عبور از جمع کننده به سوي يک بلور هدايت مي شود.

ادامه نوشته

سنجش از دور

سنجش از دور علم (هنر و گستره) جمع‌آوري اطلاعات درباره سطح زمين است بدون اينكه هيچگونه تماسي با زمين داشته باشيم كه با ثبت و سنجش انرژي انعكاس و انتشار يافته صورت گرفته و اين اطلاعات مورد پردازش، آناليز و استفاده قرار مي‌گيرد.
فرآيند سنجش از دور از تأثيرات تشعشات (امواج) باسطح زمين مورد نظر ، استفاده مي‌كند مثالي كه مي‌توانيم براي درك بهتر موضوع بياوريم استفاده از سيستم تصوير سازي است كه با هفت اصل زير درگير است. (اگرچه سنجش از دور همچنين با سنجش انرژي منتشر شده و استفاده از سنجيده‌هاي غير تصوير سازي نيز سركار دارد)
+ منبع انرژي با شدت روشنائي (A): اولين نياز سنجش از دور داشتن يك منبع انرژي است كه انرژي الكترو مغناطيس را بسمت سطح (هدف) مورد نظر مي‌تاباند.
+ تشعشعات و اتمسفر (B): هنگامي كه انرژي (امواج) الكترو مغناطيس از منبع بسمت سطح زمين گسيل مي‌شوند با اتسمفر مسير حركت خود در تماس و تقابل است البته اين تقابل در هنگام ارسال انرژي (امواج) از سطح زمين به سمت سنجنده نيز ممكن است
رخ دهد.
+ اثر متقابل در برخورد با سطح زمين : وقتي انرژي به سمت سطح زمين (هدف) از ميان جو ارسال مي‌شود اثر متقابل ايندو بر همديگر بستگي به مشخصات سطح زمين و تشعشعات دارد.
+ ثبت انرژي بوسيله سنجنده (D): پس از اينكه انرژي بوسيله زمين پراكنده و منعكس گرديد ما به يك سنجنده‌اي كه امواج تشعشعات الكترو مغناطيس را جمع‌آوري و ثبت نمايد نياز داريم.
+ ارسال، دريافت و پردازش (E): امواج انرژي ثبت شده بوسيله سنجنده اغلب به فرم الكترونيكي به سطح زمين ارسال مي‌گردد و در مرحله دريافت و پردازش اين داده‌هاي الكترونيكي به تصوير (كپي سخت يا رقومي) تبديل مي‌گردد.
+ تفسير و آناليز (F): تصوير پردازش شده بصورت بصري يا رقومي و يا الكترونيكي تفسير مي‌شود تا اطلاعات سطح زمين استخراج گردد.
+ كاربرد (G): آخرين جزء از مراحل سنجش از دور استفاده از اطلاعات است كه اين اطلاعات از تصوير سطح زمين بمنظور درك بهتر آن استخراج مي‌گردد.

دستيابي به اطلاعات جديد و حل يكسري از مشكلات به ما كمك مي‌كند اين هفت اصل مراحل سنجش از دور از هنگام شروع تا پايان را شامل مي‌شود.

ادامه نوشته

تيتراسيون

روشي که توسط آن ، محلولي با غلظت مشخص به محلولي ديگر اضافه مي‌شود تا واکنش شيميايي بين دو ماده حل شده کامل گردد، تيتراسيون ناميده مي‌شود.
تيتر کردن از روش‌هاي تجزيه حجمي است. در تجزيه حجمي ابتدا جسم را حل کرده و حجم معيني از محلول آن را با محلول ديگري که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد ناميده مي‌شود، مي‌سنجند. در تيتراسيون محلول استاندارد به‌طور آهسته از يک بورت به محلول حاوي حجم مشخص يا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه مي‌شود.
افزايش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه مي‌يابد تا مقدار آن از نظر اکي‌ والان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکي‌والان نقطه اي است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شيميايي برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. اين نقطه را نقطه پايان عمل از نظر تئوري يا نقطه هم ارزي نيز مي‌گويند.

ادامه نوشته

عوامل تشکيل خاک و انواع خاک

براي تشکيل خاک ها سه عامل نقش عمده دارند که جنس سنگ مادر ، آب وهوا و زمان مي باشند. با توجه به آشنايي با سنگ هاي مختلف که پوسته ي زمين را تشکيل مي دهند مي توان اهميت سنگ مادر را در تشکيل خاک ها مورد بحث قرار داد :

نوع سنگ مادر

 آب و هوا

زمان

 

ادامه نوشته

مهم ترین تصاویر کانه ارایی

^{تصاویر مهم کتاب کانه رایی}

دوستان عزیز کمتر از یک ماه تا شروع امتحانات باقی مانده است به همین علت مهم ترین و پر سوال ترین تصاویر درس کانه ارایی مورد تدریس دکتر ابریشمی فر را برای شما قرار می دهیم .

^{با نشکر از دکتر ابریشمی فر}

امیدواریم این درس را هم با نمره خوبی پاس کنید .

تصاویر را در ادامه مطلب ببینید:

ادامه نوشته

کتاب قدیمی ترین سنگهای زمین

 

دانلود کتاب قدیمی ترین سنگهای زمین

روشنایی درمعادن

 روشنایی درمعادن

سیستم های نمونه گیری

۴ ویژگی مهم دستگاه های نمونه گیری :

 

کتاب تخصصی معرفی مکانیک سنگ

دانلود کتاب تخصصی معرفی مکانیک سنگ

این کتاب جزء بهترین کتاب ها در زمینه مکانیک سنگ می باشد و با زبان ساده به بیان مسائل مکانیک سنگ می پردازد.

فیلم زمین شناسی نفت ایران

خیلی از دانشجویان معدن به مباحث نفت یا همان طلای سیاه هم علاقه دارند در کلاس زمین شناسی دکتر شهام هم با سازندهای نفتی و پروژه های نفتی اشنا شدیم.

هم اکنون می توانید فیلم های مستند زمین شناسی نفت ایران را تماشا کنید و لذت ببرید :

موج مرجان خارا (قسمت اول)

موج مرجان خارا (قسمت دوم)

جنگ از نگاهي ديگر

سورنا

سرزمين آتش(طرح گاز طبيعي كنگان)

آب و آتش (قسمت اول)

آب و آتش (قسمت دوم)

آب و آتش (قسمت سوم)

تجلي پاي مردي درنفت شهر

فيلم مهار چاه 24 نفت شهر و نشست خبري آقاي فكور مديرعامل شركت نفت مناطق مركزي ايران

نفت و سه دهه تلاش
سه دهه خود باوري در صنعت نفت
تاريخچه زمين شناسي نفت

تسهيلات سر چاهي

آبادان

گاز آتش باد (قسمت اول)

گاز آتش باد (قسمت دوم)

نفت در قرن بيستم

طرح گناوه (قسمت اول)

طرح گناوه (قسمت دوم)

پروژه چم (قسمت اول)

پروژه چم (قسمت دوم)

ترانشه

در ارزیابی ذخایر معدنی دکتر افضل با انواع حفریات معدنی اشنا می شویم :

نمایش فیلم ترانشه

گزارش کار کارگاه عمومی

دانلود گزارش کار کارگاه عمومی

گرادیان در نقشه برداری

در نقشه برداری معدنی گاهی زوایا به درجه و گاهی به گراد می باشد :

گرادیان یکی از واحد های اندازه گیری زاویه است. که معادل 400⁄1 یک دایره ی کامل برآورد میشود. گرادیان را به انگلیسی به نام های Gradian,gon, grade یا grad (گراد) میشناسند. البته نباید grade را با شیب و یا گرادیانِ حساب دیفرانسیل اشتباه گرفت.

یک گراد معاد 10/9 درجه و π⁄200 رادیان هست. در قاره اروپا و بخصوص کشور فرانسه برای نشان دادن واحدهای خرد گراد از centigrade معادل یک صدم گراد و از myriograde معادل یک ده هزارم گراد، استفاده میکنند. یکی از دلایل اتخاذ نامگذاری واحد سلسیوس به عنوان نام دیگر واحد سانتیگراد (واحد اندازه گیری حرارت) همین امر میباشد تا با واحد اندازه گیری زاویه اشتباه گرفته نشود.

ادامه نوشته

مغزه گیری

مغزه چیست ؟
نمونه ای استوانه ای شکل که از طبقات درون زمین در عمق پائین و اندازه های مختلف گرفته می شود که به روی آن تجزیه و تحلیلهای زمین شناسی از قبیل خصوصیات سنگ مخزن ، میزان تراوایی سنگ ، میزان تخلخل و درصد وجود نفت و گاز و آبهای زیرزمینی مورد استفاده قرار می گیرد .

هدف از مغزه گیری :
بدست آوردن اطلاعات مهم مخزن از قبیل :

1. تجزیه و تحلیل سنگ مخزن
2. آگاهی از وجود آثار نفت و گاز
3. میزان نفوذ پذیری
4. تخلخل و تراوایی سنگ مخزن
5. پی بردن به وجود شکستگیهای طبیعی در لایه های سنگ
6. میزان بهره دهی از مخزن مورد نظر

عمليات مغزه گيري معمولي با استفاده از يك سري تجهيزات خاص ازجمله ابزارآلات قيد شده زير صورت مي پذيرد :

1. مته مغزه (Core Head)
2. لوله بيروني مغزه گيري (Outer Tube)
3. لوله دروني (Inner Barrel)
4. پايداركننده (Stabilizer)
5. لوله ايمني (Safety Joint)
6. هرزگرد (Swivel)
7. مجموعه گيرنده (Catcher Assembly)
   

ادامه نوشته

گزارش کار از فیزیک

گزارش کار از فیزیک ۱

گزارش کار از فیزیک ۲

درجات دگرگوني

در واقع اصطلاحي است كه به منظور مشخص كردن شدت دگرگوني در يك منطقه بكار مي‌رود.

دما و فشار معرف شرايط فيزيكي و دگرگوني و درجه دگرگوني معرف اثر آنها مي‌باشد.

در دگرگوني، مجموعه‌هاي مختلف كانيهايي با تركيب شيميايي يكسان ولي در شرايط دمايي متفاوت به وجود مي‌آيد. و اين مجموعه‌هاي متفاوت نشانگر درجات دگرگوني از قبيل درجات ضعيف، متوسط و شديد مي‌باشد. مثلاً در درجات دگرگوني ضعيف، مجموعه كانيها عمدتاً آبدار بوده و كانيهاي كربناته نيز ديده مي‌شود. ولي در مجموعه‌هاي درجات شديدتر آب و CO2 هم وجود دارد. هرقدر سنگ، درجات دگرگوني بيشتري را تحمل كند اندازه كاني درشت‌تر مي‌شود. چون در دماي زياد، انتشار مواد در حد بين دانه‌ها به سرعت بيشتري انجام مي‌شود.

به سه روش در تعيين درجات دگرگوني بكار مي‌رود:

1) تعيين درجه دگرگوني بر حسب عمق

در اين روش پوسته زمين را به سه منطقه داراي عمق كم، عمق متوسط و عمق زياد تقسيم مي‌كنند:

الف) منطقه عمق كم: كه دما و فشار به ترتيب كم تا متوسط و كم است.

ب) منطقه عمق متوسط: كه دما و فشار از منطقه قبلي بيشتر است.

ج) منطقه عمق زياد: كه در آن هم دما و هم فشار بالا است.

2) تعيين درجه دگرگوني بر حسب مناطق دگرگوني: كه در آن به مناطق دگرگوني و حد مرزهاي آنها توجه مي‌شود.

3) تعيين درجه دگرگوني بر اساس رخساره‌اي دگرگوني:

در اين روش تعيين درجات دگرگوني به دليل تعدد رخساره‌ها و زير رخساره‌ها آسان نيست و تا حدي با استفاده از نمودارها و دياگرامهاي مختلف و مطالعات آزمايشگاهي و تحقيقاتي ممكن مي‌شود.

در ادامه مطلب بطور کامل با سنگ های دگرگونی اشنا می شویم :

ادامه نوشته

نقشه زمین شناسی تهران

اگر برای تهیه گزارش نهایی بازدید و برداشت معدن اطراف تهران نیاز به نقشه زمین شناسی تهران دارید هم اکنون می توانید این نقشه را دریافت نمایید :

دانلود نقشه زمین شناسی تهران

مقیاس : 1:100000

طول جغرافیایى: از 51° تا 51.3°

عرض جغرافیایى: از 35.5° تا 36°

جزوه نگهداری در معادن

دانلود جزوه نگهداری در معدن

تبلور

بلورها بر اثر تغيير فشار و دما در محلولها ٬ مواد مذاب ٬ مواد جامدو بخار بوجود مي ايد. مثلا" بر اثر کاهش دما بلورهاي برف ٬ از ابر و بلورهاي نمک طعام از آب شور درياچه هاي نمکي جدا مي شوند. غلظت آب اين درياچه هاي شور ٬ بر اثر تبخير يا کاهش دما ٬ به حالت اشباع و فوق اشباع در مي ايد و بلورهاي نمک از آن جدا مي شود. بلورهاي تشکيل دهنده سنگهاي آذرين از سرد شدن ماگما ( سنگهاي ذوب شده درون زمين ) به وجود مي ايند. بلورهاي سنگهاي دگرگون مانند سنگ مرمر از تاثير دما و فشار زياد بر سنگهاي ديگر شکل مي گيرند. به فرايند تشکيل بلورها تبلور گفته مي شود.
هنگامي که دما يافشار تغيير مي کند و يا تبخير روي مي دهد و شرايط مناسب تبلور ايجاد مي شود ٬ اتمهاي مواد به يکديگر مي پيوندند. اين اتمها معمولا" در اطراف ذرات موجود در محيط جمع مي شوند. اين ذرات هسته تبلور ناميده مي شوند. هسته تبلور از ذرات ناخالص يا بلورهاي خرد شده يک ماده تشکيل مي شود. گاهي نيز شماري از اتمهاي ماده اصلي کنار هم قرار مي گيرند و هسته تبلور را مي سازند. اتمهاي ديگر نيز به تدريج در اطراف اين هسته جمع مي شوند و با آرايشي منظم در کنار يکديگر قرار مي گيرند. کوچکترين واحد ساختاري منظم هر بلور را سلول اوليه آن بلور مي نامند.
تبلور و نمو بلورها:
براي اينکه يک بلور بتواند تشکيل گردد، بايد در وحله اول نطفه آن بسته شود، پس از تشکيل ، نطفه شروع به نمو مي‌کند تا بالاخره بلوري که بوسيله سطوح احاطه شده است، بوجود ايد. نطفه‌هاي بلور عبارتند از بلورهاي ريزي با قطر تقريبي 40 تا 180 آنگستروم که بطور ناگهاني در بخارات و مايعات اشباع شده و يا مواد مذاب سرد شده تشکيل مي‌شوند. در اجسام جامد تشکيل بلور ، نقش مهمي را بازي مي‌کند، مثلا تشکيل بلور که در اثر فعل و انفعالات شيميايي يا نارسائي‌هاي حرارتي در شيشه ايجاد مي‌گردد، باعث از بين رفتن شفافيت شيشه خواهد شد.

ادامه نوشته