روشي که توسط آن ، محلولي با غلظت مشخص به محلولي ديگر اضافه مي‌شود تا واکنش شيميايي بين دو ماده حل شده کامل گردد، تيتراسيون ناميده مي‌شود.
تيتر کردن از روش‌هاي تجزيه حجمي است. در تجزيه حجمي ابتدا جسم را حل کرده و حجم معيني از محلول آن را با محلول ديگري که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد ناميده مي‌شود، مي‌سنجند. در تيتراسيون محلول استاندارد به‌طور آهسته از يک بورت به محلول حاوي حجم مشخص يا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه مي‌شود.
افزايش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه مي‌يابد تا مقدار آن از نظر اکي‌ والان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکي‌والان نقطه اي است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شيميايي برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. اين نقطه را نقطه پايان عمل از نظر تئوري يا نقطه هم ارزي نيز مي‌گويند.

◄ انواع روشهاي تيتر کردن:
بر حسب واکنش‌هايي که بين محلول تيتر شونده و استاندارد صورت مي‌گيرد، تجزيه‌هاي حجمي (تيتراسيون) به دو دسته تقسيم مي‌شوند:
روش‌هايي که بر اساس ترکيب يون‌ها هستند. يعني تغيير ظرفيت در فعل و انفعالات مربوط به آن صورت نمي‌گيرد. اين روش‌ها عبارت اند از:

● واکنش‌هاي خنثي شدن يا واکنش‌هاي اسيد و باز

● اسيد و باز قوي
● اسيد ضعيف با باز قوي
● باز ضعيف با اسيد قوي
● اسيد و باز ضعيف

● واکنش‌هاي رسوبي

● تيتراسيون با تيترانت هاي غير آلي
● تيتراسيون هاي سورفكتنتها
● واکنش‌هايي که توليد ترکيبات کمپلکس مي‌کنند.
● روشهايي که بر اساس انتقال الکترون هستند؛ مانند واکنش‌هاي اکسايش و کاهش

◄ روش تيتر کردن:
در عمل تيتر کردن ، محلول استاندارد را از يک بورت به محلولي که بايد غلظت آن اندازه گرفته مي‌شود، مي‌افزايند و اين عمل تا وقتي ادامه دارد تا واکنش شيميايي بين محلول استاندارد و تيتر شونده کامل شود. سپس با استفاده از حجم و غلظت محلول استاندارد و حجم محلول تيتر شونده ، غلظت محلول تيتر شونده را حساب مي‌کنند.

يک مثال :
نقطه اکي‌والان در عمل تيتر کردن NaCl با نقره تيترات وقتي مشخص مي‌شود که براي هر وزن فرمولي -Cl در محيط يک وزن فرمول +Ag وارد محيط عمل شده باشد و يا در تيتر کردن ، سولفوريک اسيد (H2SO4 ) با سديم هيدروکسيد ( NaOH ) نقطه اکي‌والان وقتي پديد مي‌ايد که دو وزن فرمولي اسيد و دو وزن فرمولي باز وارد محيط عمل شوند.

◄ تيتر کردن واکنش هاي اسيد و باز يا خنثي شدن:
تيتر کردن ، عبارت است از تعيين مقدار اسيد يا باز موجود در يک محلول که با افزايش تدريجي يک باز به غلظت مشخص يا بر عکس انجام مي‌گيرد. موقعي که محلول يک باز داراي يونهاي -OH است به محلول اسيد اضافه کنيم، واکنش خنثي شدن انجام مي‌شود:

OH- + H3O+ -----> 2H2O

◄ محاسبات:
معمولا حجم مشخص (V) از محلول اسيد با نرماليته مجهول (N) انتخاب کرده ، به‌کمک يک بورت مدرج به‌تدريج محلو ل يک باز به نرماليته مشخص (N) به آن اضافه مي‌کنند. عمل خنثي شدن وقتي کامل است که مقدار اکي‌والان گرم هاي باز مصرفي برابر مقدار اکي‌والان گرم هاي اسيد موجود در محلول شود.
براي اين که عمل تيتراسيون بدقت انجام شود، بايد عمل افزايش محلول باز درست موقعي متوقف گردد که تساوي فوق برقرار شود. روش معمول و همگاني براي تعيين پايان تيتراسيون استفاده از شناساگرهاست. دستگاه PH متر نيز براي محاسبات دقيق در تعيين نقطه اکي والان کاربرد دارد.