گسله کلرز:

     گسله کلرزگسله­ایست با راستای خاوری- باختری به درازای حداقل 31 کیلومتر که در 12 کیلومترشمال شهرستان گرمسار قرار دارد و برای اولین بار توسط صفایی ( 1369) شناسایی شده است. جهت معرفی ویژگی­های دقیق این گسله، چگونگی کارکرد آن را از باختر به خاور مورد بررسی قرار می­دهیم. وجود بریدگی در نهشته­های میو- پلیوسن، سازند هزاردره و نهشته­های پلیوستوسن و قرارگیری آن­ها در مجاورت آبرفت­های دشت در قسمت باختری این گسله  فعال بودن این گسله درعهد حاضر را به خوبی تأیید می­نمایند.

امتداد گسله کلرز بعد از ایجاد بریدگی در نهشته­های میو- پلیوسن در داخل دیاپیر نمکی باختر کوه کلرز قابل تشخیص نمی­باشد که علت آن حرکت جانبی توده­های نمک می­باشد.  کارکرد گسله کلرز در کوه کلرز به شکل رانده شدن سازند قم  بر روی سازند قرمز فوقانی می­باشد که در پی آن سازند قم کاملاً برشی و خرد شده و قطعات زیادی از آن بر روی سازند قرمز فوقانی و دشت­های مجاور لغزیده است.    در بخش جنوب کوه کلرز نفوذ توده­های نمک در امتداد گسله کلرز و در درون سازند قرمز  فوقانی مشاهده می­شود که در واقع می­توان آن را به عنوان مرحله آغازین ایجاد دیاپیر در نظرگرفت و احتمالاً پس از گذشت مدت زمان لازم، در محل کوه کلرز نیز مشابه بخش باختری و خاوری آن دیاپیری ایجاد خواهد شد. رخنمون گسله کلرز در خاور کوه کلرز مشابه بخشباختری آن باز هم به وسیله دیاپیر خاور کوه کلرز پوشیده می­شود. بعد از این دیاپیر تأثیر این گسله را می­توان به صورت رانده شدن سازند قم و بخش پایینی سازند قرمز فوقانی بر روی بخش میانی سازند قرمز فوقانی مشاهده نمود.

       امتداد این گسله کارکرد گسله چپ­گرد عروس پران دچار خمیدگی گردیده و پس از عبور ازرودخانه حبله­رود و تأثیر بر روی سازند قرمز فوقانی مجدداً در پی نفوذ دیاپیری در امتداد آن در بلندی­های کل کوه رخنمون آن پوشیده می­شود، لازم به ذکر است که تنها این بخش از کلرز یعنی حدواسط بین رودخانه حبله­رود و دیاپیر کل کوه در گذشته به وسیله حقی­پور و همکاران(1365)شناسایی گردیده بود. متأسفانه به علت محدودیت­های موجود جهت تعیین حد خاوری این گسله در خاور دیاپیر کل کوه مطالعه­ای صورت نگرفته است که در این مورد نیاز به بررسی­های بیشتری احساس می­شود.

گسله گرمسار:

این گسله اولین بار به وسیله ( Barbarian-1981 ) معرفی شده است. گسله گرمسارگسله­ایست با راستای خاوری- باختری به درازای حدود 70 کیلومتر در 3.5 کیلومتریشمال شهرستان گرمسار که به سمت باختر خم­های زیادی پیدا کرده و پس از گذشتن از دامنه کوه­های تخت رستم و کوه سرخ در جنوب خاوری ورامین به گسله پیشوا می­رسد. در قسمت شمال خاوری گرمسار گسله گرمسار مرز روشنی میان سازند هزار دره و آبرفت­های دشت تشکیل می­دهد. ( بربریان و همکاران 1364) با توجه به بررسی­های انجام شده می­توان گسله گرمسار را از لحاظ مکانیسم نفوذ نمک­ها در امتداد آن با گسلهکلرز مشابه دانست، بطوری که کارکرد این گسله در خاور معدن نمک راه راهک به صورت ایجاد بریدگی در سازند قرمز فوقانی و نهشته­های میوپلیوسن دیده می­شود و بهمحض رسیدن امتداد گسله به دیاپیرها تا بیش از 600 متر نمک­ها به سمت دشت جنوب پیش­روی کرده و امتداد گسله پوشیده شده است. حرکت نمک­ها و پوشیده شدن امتداد گسله گرمسار با برداشت ژئوفیزیکی که به روش ژئوالکتریک بر روی دیاپیرها انجام گردیدهنیز تأیید می­گردد ( صفایی،1369).  گسله گرمسار نیز همانند گسله کلرز تحت تأثیر گسله شمالی- جنوبی عروس­پران قرار گرفته به طوری که در حوالی رودخانه حبله­رود امتدادآن نزدیک به 2.5 کیلومتر به گونه چپ­گرد جابه­جا گشته است.

- مکانیسم زمین­لرزه­های 1367 گرمسار

با استفاده از داده­های نشریه ( Earthquake data report. EDR ) و داده­های پایگاههای لرزه نگاری داخل مکانیسم چند مورد از زمین لرزه­هایی که دارای بزرگی قابل توجهی بودندتعیین گردید. کم و بیش مکانیسم تمام این زمین لرزه­ها به صورت فشاری با شیب به سمتشمال همراه با مؤلفه امتداد لغز می­باشند که این مکانیسم با ساز و کار گسله­های کلرز وگرمسار مطابقت می­نماید. معمولاً مشاهدات صحرایی برای یک زمین لرزه تکمیل کننده مطالعاتی است که از طریق لرزه نگارها انجام می­گردد. با توجه به میزان خسارات وارده به سازه­ها با در نظر گرفتن نوع آنها و همچنین با مراجعه به ساکنین محل زلزله زده شدت زمین لرزه در هر نقطه تعیین گشته و سپس با رسم خطوط هم­لرز و با توجه به وضعیتزمین ساختی، گسله مسبب زمین لرزه مشخص می­شود. در محدوده شمالی شهرستانگرمسار هیچ­گونه روستایی وجود ندارد تنها در قسمت شمال خاوری شهرستان گرمسار چند روستا در قسمت مخروط افکنه رودخانه حبله­رود وجود دارد که روستای بنه­کوه شمالی­ترین آن­ها محسوب می­گردد ا توجه به این مسأله برای تعیین شدت لرزش زمین­لرزه از شواهد دیگری از جمله شکستگی ایجاد شده در سنگ­ها، ریزش کوه استفاده شده است.

با توجه به اظهار نظر اشخاصی که در منطقه حضور داشتند در مناطق کوه کلرز و عروس­پران شدت زمین لرزه­ها حداکثر بوده است. لازم به ذکر است که این مناطق در امتداد گسله کلرز قرار گرفته­اند. وجود شکستگی­های فراوان در مجاورت گسله کلرز طوری بوده که سطوح شکستگی کاملاً تازه و آثار از هوازدگی بر روی آن­ها مشاهده نمیشود. رویداد ریزش­های عظیم در دامنه­های کوه کلرز طوری است که بیانگر ریزشحجم عظیمی از سنگ­های سازند قم بوده که بنا به گفته اهالی منطقه در زمان وقوع زمینلرزه­ها در اثر این ریزش­ها گرد و غبار فراوانی در کوه کلرز ایجاد شده و در این هنگام کوه مذکور قابل مشاهده نبوده است.