مهندسین معدن تهران جنوب

مواد مورد استفاده در گل حفاري:
براي انجام مراحل مختلف اکتشاف مواد معدني فلزي و غير فلزي ، نفت ، گاز و آب و همچنين به منظور بررسي و مطالعه خصوصيات سنگ شناسي ، آلتراسيون و کاني سازي لايه‌هاي زيرزميني يک منطقه به حفاري مي‌پردازند. انواع مهم حفاري عبارتند از : نوع مقر گير ، نوع روتاري و نوع ضربه‌اي. مواردي که براي حفاري استفاده مي‌شود تابع روش حفاري ، مقاومت سنگها ، ميزان شکستگي ، عمق ، مواد گازي و ترکيب کاني شناسي سنگ است.

نقش مواد در گل حفاري:

+ کنترل وزن مخصوص
براي منترل مخصوص از باريت ، گالن و آهک استفاده مي‌شود. در مواردي که فشار آب و يا گاز در منطقه حفاري زياد باشد، يا حفاري در سنگ خاصي (نظير شيل) صورت گيرد، از باريت مي‌توان استفاده نمود. در صورتي که فشار آب و يا گاز در سنگهايي که حفاري مي‌شود خيلي زياد باشد، از گالن استفاده مي‌کنند. از آهک به منظور کاهش وزن مخصوص کمک مي‌گيرد.

+ مواد تغيير دهنده غلظت
به منظور بازيابي سريع مواد حفاري شده ، جلوگيري از گير کردن مته و افزايش سرعت حفاري ، از نبتونيت سديم‌دار ، اتاپولژيت (Attapulgite) ، آزبست ، موسکويت ، گرافيت و دياتوميت مي‌توان استفاده کرد.

+ کنترل ترکيب شيميايي محلول حفاري
ترکيب شيميايي محلول حفاري بر غلظت ، وزن مخصوص ، سرعت حفاري و دستگاههاي حفاري تاثير مستقيم مي‌گذارد. مواد معدني مورد استفاده عبارتند از بي‌کربنات سديم ، نمک ، آهک ، دولوميت و ژيپس.

مواد معدني که در حفاري استفاده مي‌شوند:

+ بنتونيت :
به منظور جلوگيري از هدر رفتن محلول حفاري در چاههايي که درز و شکاف زياد دارند. مي‌تواند از نبتونيت سديم‌دار به عنوان پوشش داخلي سطح چاه استفاده نمود. نبتونيت خاصيت کلوئيدي را افزايش مي‌دهد. و در نتيجه درصد بازيابي پودر و سنگ افزايش مي‌يابد.

+ ميکا :
براي جلوگري از گير کردن مته در سنگهاي داراي خاصيت چسبندگي زياد ، نظير وزن گسلي يا در سنگهاي مارني از ميکا بايد استفاده شود.

+ گرافيت :
هر گاه مته و محور آن به هنگام حفاري گير کند استفاده از گرافيت لازم مي‌ايد که البته بعد از بر طرف شدن مانع بايد آن را از چاه خارج کرد.

+ باريت :
براي کنترل وزن مخصوص از باريت استفاده مي‌کنند.

+ گالن :
به منظور کنترل وزن مخصوص از گالن استفاده مي‌نمايند.

+ آهک و دولوميت :
جهت کاهش وزن مخصوص و کنترل خاصيت قلياي از آهک و دولوميت مي‌توان استفاده نمود.

+ ژيپس :
براي جلوگيري از آلودگي کربنات و همچنين جهت لخته کردن کانيهاي رسي از ژيپس استفاده مي‌شود.

+ آزبست :
به منظور افزايش درصد مواد حفاري مي‌توان از آزبست استفاده نمود.

+ نمک :
در موقع حفاري به منظور کنترل قطر چاه و همچنين براي کنترل پراکندگي رسها از نمک استفاده مي‌شود.

+ کربنات و بي‌کربنات سديم :
به منظور کنترل محلولها و جلوگيري از خطر آلودگي ، کربنات را مورد استفاده قرار مي‌دهند.

+ پرليت و خاکسترهاي آتشفشاني :
اين مواد به عنوان سيمان بکار مي‌روند